Αφροδίτη η αρχέγονη Θεά της Φύσης και του Έρωτα (
)
Ουρανία, πολυτραγουδισμένη Αφροδίτη, γενέτειρα Θεά, τις
τρεις μοίρες κυβερνάς κι όλα τα γεννάς, όσα στον ουρανό υπάρχουν και στην
πολύκαρπη τη γη και στο βυθό του πόντου, Μητέρα των Ερώτων, έλα, γέννημα θεϊκό
της Κύπρου...
(Ορφικός Ύμνος 55, μετ. Χ. Μήνη)
Η γοητευτική μορφή της θεάς, αισθησιακή και γεμάτη
μυστήριο, μου έδωσε την έμπνευση να ψηλαφήσω τις ποικίλες διαστάσεις της μέσα
από τα αρχαία κείμενα, τη μυθολογία και τα αρχαιολογικά ευρήματα. Έγινε έτσι το
έναυσμα να διεισδύσω στα βάθη του χρόνου για να ανακαλύψω έναν αλλιώτικο κόσμο
-τις ειρηνικές, αταξικές, προπατριαρχικές κοινωνίες που τιμούσαν το Θηλυκό και
τον έρωτα.
Ξεπροβάλλουν μέσα από τη μυθική περιγραφή του Ησίοδου για
μια περίοδο στο παρελθόν όπου οι άνθρωποι ζούσαν χαρούμενα και αρμονικά
απολαμβάνοντας την αφθονία των καρπών που τους έδινε η γη(Έργα και Ημέραι, στ.
109 κ.ε.). Τους ονομάζει Χρυσό Γένος κι ο νους μου πηγαίνει στη «χρυσή
Αφροδίτη», όπως την αποκαλούσαν στην αρχαιότητα. Ο φιλόσοφος Εμπεδοκλής
επιβεβαιώνει τις σκέψεις μου, καθώς μιλά για τις γυναίκες και τους άνδρες μιας
παλιότερης εποχής:
Δεν λάτρευαν κανένα θεό Άρη ούτε της μάχης την αντάρα
ούτε ήταν ο Δίας βασιλιάς τους ούτε ο Κρόνος ούτε ο Ποσειδώνας, παρά βασίλευε η
Κύπρη [σ.σ. η Αφροδίτη].
Αυτήν εξευμενίζανε με αγάλματα ιερά,
με ζώων ζωγραφιές, με αρώματα λογής λογής, ατόφια σμύρνα
θυσιάζοντας κι ευωδιαστό λιβάνι, σπονδές στο χώμα χύνοντας από ξανθό μέλι.
(Καθαρμοί, απόσπασμα 128)
Η Μεγάλη Μητέρα
Έτσι, συναντήθηκα με την αρχέγονη Μεγάλη Μητέρα, την
προϊστορική Θεά, που δεν εξαφανίστηκε μέσα στα γυρίσματα των εποχών. Επιβιώνει
κι αναβιώνει αλλάζοντας μορφές κι ονόματα. Στην Κύπρο η παρουσία της χάνεται
στα βάθη των αιώνων. Ένα αγαλματάκι, που χρονολογείται γύρω στο 3000, την
παρουσιάζει με τα χέρια απλωμένα να στέλνει ευλογίες. Σχηματίζουν με το καθιστό
της σώμα ένα σταυρό -πανάρχαιο σύμβολό της. Tα μάτια της δυο κύκλοι που
κοιτάζουν πέρα από το χρόνο. Tα στήθη της, παράξενα σμιλεμένα, παραπέμπουν στο
τρίγωνο της ήβης: το Ιερό Αιδοίο. Αποτελεί μια παλιότερη όψη της «αιδοίας»
(σεβαστής) Αφροδίτης –έτσι τη χαρακτηρίζει ο ομηρικός ύμνος 6.
Στην Ασία
εμφανίζεται ως Βασίλισσα του Ουρανού με τα ονόματα A σ τ ά ρ τ η, I σ τ ά ρ και
I ν ά ν α, θεότητα της σεξουαλικότητας και της ευφορίας. Την τιμούσαν σε
ολόκληρη τη Μέση Ανατολή για τουλάχιστον 3000 χρόνια. Στη Σιδώνα λατρευόταν ως
η Παρθένος της Θάλασσας. O βασιλιάς Σολομών είχε καθιερώσει προς τιμήν της ιερό
νότια του όρους των Ελαιών (Παλαιά Διαθήκη,B’ Βασιλέων 23). Στην Αίγυπτο
γίνεται Ί σ ι δ α αλλά κι A θ ώ ρ, προστάτιδα των γυναικών, της γονιμότητας,
του έρωτα, που έπαιρνε κάποτε τη μορφή της αγελάδας συμβολίζοντας τη μητρότητα.
Είναι κι αυτή θεότητα του ουρανού, όπως η Ουρανία Αφροδίτη.
Ο Ρωμαίος συγγραφέας Απουλήιος, μυημένος στα Μυστήρια της
Ίσιδας, παρουσιάζει τη Θεά σε όλο της το μεγαλείο:
Μόλις που είχα
κλείσει τα μάτια μου, όταν έξαφνα αναδύθηκε από τη θάλασσα ένα πρόσωπο θεϊκό,
μια μορφή άξια να λατρεύεται ακόμα κι από τους θεούς. Σιγά σιγά φανερωνόταν όλο
το κορμί της, ώσπου η πανέμορφη οπτασία στάθηκε ολάκερη μπροστά μου, πάνω στον
αφρό. (...) Mε τούτη τη μορφή μού παρουσιάστηκε και ήρθαν στην όσφρησή μου όλες
οι ευωδιές της Αραβίας, όταν με τίμησε με την ουράνια φωνή της:
«Ήρθα σ’ εσένα,
Λούκιε, συγκινημένη από τις προσευχές σου εγώ, η Μητέρα του σύμπαντος, η Κυρία
όλων των στοιχείων της φύσης, το αρχέγονο τέκνο των αιώνων, η ισχυρότερη απ’
όλους τους θεούς, η βασίλισσα των νεκρών, η πρώτη ανάμεσα στα ουράνια όντα. Στο
πρόσωπό μου φανερώνονται όλοι οι θεοί και οι θεές. M’ ένα μου νεύμα κυβερνώ τα
αστροφώτιστα ύψη του ουρανού, την ευεργετική αύρα της θάλασσας και τη θρηνητική
σιωπή του κάτω κόσμου.
Mία και μόνη είμαι
θεότητα, μα η οικουμένη με λατρεύει με διάφορες μορφές, ποικίλες τελετές και
πολλαπλά ονόματα. Oι Φρύγες, οι πρώτοι άνθρωποι στη γη, με ονομάζουνε Mητέρα
Θεά της Πεσσινούντας· οι αυτόχθονες της Αττικής Κεκροπία Αθηνά· οι Κύπριοι με
αποκαλούν Παφία Αφροδίτη· οι Κρήτες τοξοβόλοι Άρτεμη Δίκτυννα· οι τρίγλωσσοι
Σικελοί Στυγία Περσεφόνη και οι αρχαίοι κάτοικοι της Ελευσίνας Δήμητρα.»
Περισσότερα ... (
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου