Η διατροφή των αρχαίων Ελλήνων
(
)
Η διατροφή των αρχαίων Ελλήνων είναι το ερώτημα που έχει
απασχολήσει πολλές φορές τη σύγχρονη επιστήμη η οποία έχει σκύψει στον τρόπο
ζωής των αρχαίων και έχει μελετήσει αρχαία συγγράμματα σε μια προσπάθεια να
απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα πέρα από τα πολυσύνθετα. Γιατί οι αρχαίοι ημών
πρόγονοι ήταν τόσο έξυπνοι;
Η απάντηση για πολλούς είναι μια και στηρίζεται στις
αρχές που έθεσε ο πατέρας της Ιατρικής, Ιπποκράτης, που έλεγε «νους υγιής εν
σώματι υγιεί» και «φάρμακο σου είναι η τροφή σου».
Το ερώτημα λοιπόν, είναι:
Γιατί παρά την εξέλιξη της επιστήμης θερίζουν ασθένειες
όπως ο καρκίνος, τα καρδιοεγκεφαλικά και τα αυτοάνοσα νοσήματα; Σιτάρι ή Ζέα;
Μια ουσία που βρίσκεται παντού στη σύγχρονη διατροφή και κρατάει σε «υπνηλία»
τον εγκέφαλο είναι η γλουτένη. Στη διατροφή των αρχαίων Ελλήνων, ωστόσο, δεν
υπήρχε το σιτάρι. Καλλιεργούσαν το δημητριακό Ζέα, πλούσιο σε μαγνήσιο που
θεωρείται η τροφή του εγκεφάλου.
Νομίζουμε ότι κάνουμε καλή διατροφή, αλλά αυτό είναι μέγα
λάθος!
Καταναλώνουμε για παράδειγμα ψωμί και μακαρόνια που το
κύριο συστατικό τους είναι το σιτάρι, το οποίο είναι πλούσιο σε γλουτένη (ουσία
που συγκολλάται τις νευρικές απολήξεις και δεν αφήνει τον εγκέφαλο να σκεφτεί
ελεύθερα και να δημιουργήσει).
Μια άλλη ουσία που έχει η Ζέα είναι το αμινοξύ Λυσίνητο
οποίο ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και έχει ελάχιστη γλουτένη.
Η Ζέα είναι σούπερ τροφή και δεν χρειάζεται μεγάλη
ποσότητα για να χορτάσει ο οργανισμός. Η καλλιέργεια της παρ’όλα αυτά
απαγορεύτηκε στις αρχές του 20ου αιώνα αν και καλλιεργούταν στην Έλλαδα για
άγνωστους λόγους. Σήμερα, το έχουν οι Γερμανοί και το εξάγουν, ενώ είναι
πανάκριβο και κοστίζει 6,5 ευρώ το κιλό!
Είναι σωστότερο οι καταναλωτές να καταναλώνουν τροφές που
δεν έχουν υποστεί επεξεργασία, διότι όλες οι βιταμίνες βρίσκονται στον φλοιό.
Οι εταιρίες επεξεργασίας βγάζουν το φλοιό των τροφίμων
και στη συνέχεια οι βιταμίνες γίνονται συμπληρώματα διατροφής.
Το αλεύρι από κριθάρι, ζυμωμένο σε γαλέτες ήταν το πιο
συνηθισμένο καθημερινό ψωμί και ονομαζόταν μάζα.
Στη ζύμη του ψωμιού έβαζαν διάφορα καρυκεύματα, όπως
μάραθο, δυόσμο και μέντα ακόμη, για να πάρει το ψωμί μια διαφορετική νοστιμάδα.
Και φυσικά, έβαζαν το απαραίτητο αλάτι.
Ακόμη οι αρχαίοι είχαν τα εξής είδη ψωμιού:
Σιμιγδαλένιο, ψωμί από χοντράλευρο, ψωμί από διάφορα
γεννήματα, ψωμί από ένα είδος σίκαλης της Αιγύπτου και το «ψωμί από κεχρί».
Λόγω της μεγάλης «αγάπης» των Αθηναίων για το ψωμί, του
έδιναν διάφορα ονόματα, ανάλογα με τον τρόπο που ψηνόταν, όπως:
– «Ιπνίτης» το ψωμί που έψηναν μέσα σε θερμή σκάφη, –
«Εσχαρίτης» το ψωμί που ψηνόταν στις σχάρες, – τον «Τυρόεντα άρτο» πρόγονο της
σημερινής τυρόπιτας, και – «Κριβανίτη άρτο» από σιμιγδάλι.
Ο «όφωρος» ήταν ένα γλύκισμα από ζύμη, σουσάμι και μέλι.
Φυσικά, αναφέρονται από τους αρχαίους και διάφορα άλλα είδη ψωμιού.
Γνωστές επίσης ήταν και οι λαγάνες. Γενικότερα, οι
Αθηναίοι φουρνάρηδες είχαν καλή φήμη, για τα γλυκίσματα και τις πίτες τους.
Οι αρχαίοι εκτιμούσαν πολύ περισσότερο από εμάς σήμερα
την ύπαρξη του ψωμιού, και θεωρούσαν πως η μεγάλη ποικιλία του ψωμιού ήταν
πολυτέλεια, αφού συνήθιζαν να τρώνε μόνο ένα κομμάτι κριθαρένια μπομπότα.
Ιπποφαές
Στην διατροφή των αρχαίων Ελλήνων μεγάλη κατανάλωση είχε
και ένας πορτοκαλί καρπός, το Ιπποφαές. Περιέχει 192 βιταμίνες όλες εκ των
οποίων απορροφούνται από τον οργανισμό.
Στις εκστρατείες του, ο Μέγας Αλέξανδρος παρατήρησε, ότι
τα άρρωστα και τραυματισμένα άλογα θεραπεύονταν τρώγοντας τα φύλλα και τους
καρπούς του φυτού ενώ παράλληλα άρχιζε να γυαλίζει το τρίχωμα τους, από την
παρατήρηση αυτή δόθηκε και η ονομασία του. (Ίππο – φάος = άλογο που γυαλίζει).
Έτσι, άρχισαν να το χρησιμοποιούν και οι στρατιώτες του,
μαζί με τον ίδιο για να είναι πιο ισχυροί στις εκστρατείες. Υπάρχουν επίσης
αναφορές ότι το χρησιμοποιούσε στις εκστρατείες του και ο Τζέγκις Χαν.
Το ιπποφαές μνημονεύεται από τον Θεόφραστο, μαθητή του
Αριστοτέλη, αλλά κυρίως από τον Διοσκουρίδη Αναζαρβέα, πατέρα της
φαρμακολογίας.
Αναφορές στο Ιπποφαές υπάρχουν στην Θιβετιανή και
κινέζικη ιατρική. Από το 1929, όταν για πρώτη φορά πραγματοποιήθηκε βιοχημική
ανάλυση των καρπών του φυτού, οι γνώσεις για της φαρμακευτικές ιδιότητες του
φυτού συνεχώς αυξάνονται. Πλέον υπάρχει τεκμηριωμένη γνώση (Γερμανία, Ρωσία,
Καναδάς, Κίνα, Φιλανδία, Αγγλία, Σουηδία κ.α.) για το ιπποφαές και έχουν
αφιερωθεί γι αυτό 5 επιστημονικά συνέδρια.
Το έλαιο του εν λόγω φυτού παράγεται από τους καρπούς με
την μέθοδο της εκθλίψεως, χωρίς χημικά ή άλλα πρόσθετα.
Ελαιόλαδο
Απαραίτητο υλικό για την δημιουργία λαχταριστών
εδεσμάτων, ήταν πάντα άλλωστε το λάδι.
Πολλά ευρήματα από ανασκαφές δείχνουν ότι η κατανάλωση
του ελαιόλαδου ήταν ευρύτατα διαδεδομένη στην Αρχαία Ελλάδα. Έτσι, έχουν κατά
καιρούς βρεθεί άφθονοι ελαιοπυρήνες, δείγμα κατανάλωσης ελιάς και λαδιού, καθώς
και πολλοί οπό τους λεγόμενους ψευδόστομους αμφορείς οι οποίοι χρησίμευαν
κυρίως για την αποθήκευση λαδιού.
Οι αρχαίοι συνήθιζαν να βγάζουν λάδι από άγουρες ελιές,
που το προτιμούσαν στις σαλάτες τους. Επίσης, από τα αμύγδαλα και τα καρύδια
έβγαζαν ένα είδος λαδιού, καλό για τα γλυκίσματά τους.
Ξακουστή είναι η Σάμος και η Ικαρία για το λάδι
της(θεωρείται το καλύτερο και νοστιμότερο όλων), ενώ η Αττική, σε αντίθεση με
άλλα προϊόντα, ήταν όχι μόνο αυτάρκης αλλά και εξαγωγέας ελαιόλαδου και ελιών.
Μέλι
Μια και η ζάχαρη ήταν άγνωστη στους αρχαίους, το μέλι
ήταν κάτι απαραίτητο για την καθημερινή διατροφή τους και βέβαια για τα
γλυκίσματά τους που ήταν αγαπητά σε όλους.
Το μέλι ήταν γι’ αυτούς θείο δώρο, αφού πίστευαν πως
έπεφτε από τον ουρανό, με την πρωινή δροσιά, πάνω στα λουλούδια και στα φύλλα
και από εκεί το μάζευαν οι μέλισσες.
Τις θρεπτικές ιδιότητες του μελιού, δεν τις αγνοούσε
φυσικά κανένας, γι’ αυτό, σε κάθε περίπτωση, όλο έπαινοι ακούγονταν. Κι
εξυμνούσαν, κυρίως, το μέλι της Αττικής, το περίφημο θυμαρίσιο μέλι. Αυτό
βέβαια δε σημαίνει πως μόνο στην Αττική υπήρχε μέλι. Η μελισσοκομία ανθούσε σε
πολλά μέρη, στα νησιά και στην Αίγυπτο.
Το μέλι ήταν τόσο σημαντικό για τους αρχαίους, που
αρκετές φορές γέμιζαν μεγάλους αμφορείς με αυτό και το ανακάτευαν με κρασί για
να κάνουν τις σπουδές, τόσο στους θεούς που τιμούσαν, όσο και στις ψυχές των
νεκρών. Καταλαβαίνουμε λοιπόν, πόσο πολύτιμη θεωρούσαν την αξία του.
Περισσότερα ... (
)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου