20 Οκτωβρίου 1827 – Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου και οι πρώιμες "Επικοινωνίες" - "Συννενόηση" στη θάλασσα

Εισερχόμενα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ ΑΞΚΩΝ ΔΒ

Δευ 20 Οκτ, 8:00 π.μ. (πριν από 3 ημέρες)
προς κρυφή κοιν.: εγώ

Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Σαν σήμερα, στις 20 Οκτωβρίου 1827, (ή 8 Οκτωβρίου κατά το τότε ημερολόγιο), έλαβε χώρα η Ναυμαχία του Ναυαρίνου, μία από τις σημαντικότερες ναυμαχίες της Ελληνικής Επανάστασης και καθοριστική για την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Στον κόλπο του Ναυαρίνου (σημερινή Πύλος), ο συμμαχικός στόλος της Μεγάλης Βρετανίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, υπό τους ναυάρχους Κόδριγκτον, ντε Ρινύ και Χέιδεν, αντιμετώπισε τον οθωμανοαιγυπτιακό στόλο του Ιμπραήμ πασά. Παρά την αριθμητική τους υπεροχή, οι Οθωμανοί και οι Αιγύπτιοι υπέστησαν καταστροφική ήττα· σχεδόν 60 πλοία καταστράφηκαν, ενώ ο συμμαχικός στόλος διατήρησε ακέραιες τις δυνάμεις του.

Η ναυμαχία αυτή υπήρξε ορόσημο όχι μόνο στρατιωτικά, αλλά και επικοινωνιακά. Στο Πολεμικό Ναυτικό (όπως και στα περισσότερα ναυτικά του κόσμου), οι επικοινωνίες – διαβιβάσεις ονομάζονταν παραδοσιακά «Συνεννόηση».

🔹 Ο όρος προέρχεται από τη ναυτική ορολογία των αρχών του 19ου αιώνα, όταν οι επικοινωνίες μεταξύ πλοίων γίνονταν με οπτικά και ηχητικά μέσα — σημαίες, φώτα, σαλπίσματα, κανονιοβολισμούς, σήματα Μορς κ.λπ.
🔹 Η «συνεννόηση» δεν ήταν μόνο η τεχνική μετάδοση μηνυμάτων, αλλά ολόκληρη η διαδικασία επικοινωνίας και συντονισμού μεταξύ πλοίων, μονάδων και διοικήσεων.

Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου είναι και μια πρώιμη στιγμή στην ιστορία των στρατιωτικών Διαβιβάσεων:

  • Οι στόλοι της εποχής δεν διέθεταν ραδιοεπικοινωνίες· οι εντολές μεταδίδονταν με οπτικά μέσα, δηλαδή σημαίες και σήματα με φανάρια.

  • Κάθε στόλος είχε κώδικα σημάτων (Signal Book), όπου κάθε συνδυασμός σημαιών αντιστοιχούσε σε συγκεκριμένο μήνυμα ή εντολή.

  • Ο ναύαρχος Κόδριγκτον χρησιμοποίησε το βρετανικό “Naval Signal Book of 1799”, προσαρμοσμένο τοπικά.

  • Με τα οπτικά σήματα συντόνισε:

    • Τη σειρά εισόδου των πλοίων στον κόλπο,

    • Την απαγόρευση πρώτου πυροβολισμού,

    • Τις κινήσεις υποστήριξης μεταξύ Βρετανών, Γάλλων και Ρώσων.

  • Οι Γάλλοι και Ρώσοι αξιωματικοί είχαν συμφωνήσει σε κοινό πίνακα σημάτων για την ημέρα της μάχης — μια πρώιμη μορφή “πολυεθνικών διαβιβάσεων”

Η επιτυχία της Ναυμαχίας του Ναυαρίνου απέδειξε στην πράξη πως ο συντονισμός και η πειθαρχία στις επικοινωνίες μπορούν να καθορίσουν την έκβαση μιας επιχείρησης. Παράλληλα, σηματοδότησε την τελευταία μεγάλη ναυτική σύγκρουση της προ-τηλεγραφικής εποχής, ανοίγοντας τον δρόμο για την εξέλιξη των τηλεγραφικών και ηλεκτρονικών Επικοινωνιών που ακολούθησαν λίγες δεκαετίες αργότερα.

Η καταστροφή του οθωμανοαιγυπτιακού στόλου οδήγησε σύντομα στην αποχώρηση του Ιμπραήμ από την Πελοπόννησο και έφερε την αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Ελλάδας (1830).

Η Ναυμαχία του Ναυαρίνου παραμένει, λοιπόν, όχι μόνο σημείο καμπής της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά και ιστορική μαρτυρία για τη δύναμη της επικοινωνίας στο πεδίο των επιχειρήσεων — έναν αιώνα πριν την ίδρυση των σύγχρονων Επικοινωνιών - Διαβιβάσεων.Θεωρείται ένα από τα τελευταία μεγάλα ναυτικά γεγονότα της "προ-τηλεγραφικής εποχής":

  • Ανέδειξε τη σημασία του συντονισμού μέσω οπτικών σημάτων,

  • Απέδειξε ότι η πειθαρχία στην επικοινωνία μπορούσε να κρίνει μια μάχη,

  • Προανήγγειλε την επανάσταση των τηλεγραφικών και ηλεκτρικών Διαβιβάσεων που θα ερχόταν λίγες δεκαετίες αργότερα.

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς,

Για το ΔΣ/ΣΑΑΔΒ
Αντγος εα Κουτρουμάνης Δημ.
Αντιπρόεδρος ΣΑΑΔΒ