29 Μαΐου 1453 - Ημέρα Μνήμης και Χρέους

Εισερχόμενα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ ΑΞΚΩΝ ΔΒ

11:38 π.μ. (πριν από 6 ώρες)
προς κρυφή κοιν.: εγώ
Αγαπητοί Συνάδελφοι και Φίλοι,

Αύριο 29 Μαΐου, σκύβουμε με σεβασμό και υπερηφάνεια στη μνήμη μιας από τις λαμπρότερες μορφές της Ιστορίας του Γένους μας: του Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου Δραγάση, του τελευταίου Αυτοκράτορα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και Δεσπότη του Μυστρά.  Γεννημένος το 1404, τέταρτος γιος του Μανουήλ Β΄ Παλαιολόγου και της Σερβίδας πριγκίπισσας Ελένης Δραγάση, ο Κωνσταντίνος δεν υπήρξε απλώς ένας ηγέτης. Ήταν σύμβολο τιμής, πίστης και αυταπάρνησης. 

Ο λαός τον αποκάλεσε "Δράκων", όχι μόνο για τις στρατιωτικές του νίκες στην Αχαΐα και τη Βοιωτία, αλλά για το ακατάβλητο φρόνημα και τη φλόγα του ηγέτη που έβαζε πάντα το Γένος πάνω από τον εαυτό του. Είναι ο Ηγέτης που αρνήθηκε να εγκαταλείψει το λαό του, ακόμα και όταν του προτάθηκε να διαφύγει και να σωθεί. «Ου φεύγω, αλλά μένω» ήταν η απάντηση στους δικούς του. Έμεινε στη θέση του, πολέμησε δίπλα στους υπερασπιστές της Πόλης, στην Πύλη του Ρωμανού, εκεί όπου το κύμα των επιδρομέων έσπασε πάνω στην ύστατη Ελληνική αντίσταση. Εκεί άφησε την τελευταία του πνοή, μεταμορφώνοντας τον θάνατό του σε σύμβολο αυτοθυσίας, γενναιότητας και αξιοπρέπειας. 

 Ηγεμόνας ευγενής, στρατηγός γενναίος, και άνθρωπος με βαθύ αίσθημα καθήκοντος απέναντι στον λαό του και στην ιστορία του.  Η σορός του βρέθηκε ανάμεσα στους νεκρούς. Τον αναγνώρισαν από τις βασιλικές του περικνημίδες. Προηγουμένως σύμφωνα με τον ιστορικό Φραντζή (Γεώργιος Φραντζής ή Σφραντζής), η απάντηση του Κωνσταντίνου στο Σουλτάνο ήταν:

«Το δε την πόλιν σοι δούναι, ούτε εμόν εστίν, ούτε άλλου των κατοικούντων εν ταύτη· κοινή γαρ γνώμη πάντες αυτοπροαιρέτως αποθανούμεν και ου φεισόμεθα της ζωής ημών.»

Στέφθηκε Αυτοκράτορας το 1449 στον Μυστρά, σε μια σεμνή και σχεδόν ταπεινή τελετή, καθώς η Κωνσταντινούπολη βρισκόταν ήδη σε δύσκολη θέση και η καταρρέουσα αυτοκρατορία ήταν πλέον σκιά του παλιού της εαυτού. Ήταν πλήρως συνειδητοποιημένος για το τι παραλάμβανε: έναν θρόνο καταρρέοντος κράτους, χωρίς στρατό, με διχασμένο λαό, και με την Οθωμανική Αυτοκρατορία να ορθώνεται πανίσχυρη προ των πυλών.

Γνώριζε ότι η στέψη του δεν σήμαινε εξουσία ή δόξα, αλλά θυσία και ευθύνη — ένα καθήκον που πιθανότατα θα οδηγούσε στον θάνατό του. Παρ’ όλα αυτά, αποδέχθηκε το βάρος του αξιώματος και στάθηκε όρθιος μέχρι το τέλος. Ήταν ίσως η σπανιότερη περίπτωση στην ιστορία, όπου ένας ηγεμόνας στέφεται με πλήρη συνείδηση ότι η πορεία του είναι ήδη προδιαγεγραμμένη και οδηγεί προς το μαρτύριο. Αυτή η επίγνωση καθιστά τη μορφή του όχι μόνο ιστορικά τραγική αλλά και βαθιά ηρωική. Η μορφή του δεν σβήστηκε με την πτώση των τειχών. Αντιθέτως, γέννησε τον διαρκή θρύλο του Μαρμαρωμένου Βασιλιά. Εκείνου που δεν πέθανε, αλλά κοιμάται κάτω από τη γη, περιμένοντας την ώρα που θα εγερθεί.

Σήμερα, καθώς ο Ελληνισμός και η Ρωμιοσύνη συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν τις απειλές —όχι πια με σπαθί και πολιορκητικές μηχανές, αλλά με λόγο, αμφισβήτηση και στρατηγική επέκτασης — η μνήμη της Πόλης γίνεται ξανά φλόγα αντίστασης. Ο νεο-οθωμανισμός, ως ιδεολογία και πρακτική επιρροής, είναι εδώ με στόχο την επιβολή και τον αναθεωρητισμό. Απέναντί του, η Ιστορία απαιτεί από εμάς ενότητα, επίγνωση και συνέπεια.

Τα τελευταία χρόνια, η ιστορική συνείδηση ανακτά τη θέση της. Όλο και περισσότερες τοπικές κοινωνίες, πολιτιστικοί φορείς και εκπαιδευτικά ιδρύματα οργανώνουν εκδηλώσεις, ομιλίες, λειτουργίες και τιμητικές τελετές για την 29η Μαΐου. Στον Μυστρά, πατρίδα και βάση του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, στην Κωνσταντινούπολη, αλλά και σε πολλές περιοχές της Ελλάδας και της Ομογένειας, ο Ελληνισμός θυμάται και τιμά: .

https://www.notospress.gr/peloponnisos/story/118064/mystras-palaiologeia-2025-ekdiloseis-mnimis-deite-to-analytiko-programma#goog_rewarded

Αυτή η αναγέννηση της μνήμης δεν είναι απλώς τιμή στο παρελθόν· είναι και ασπίδα απέναντι στις προκλήσεις του παρόντος. Όπως λέει και ο Σεφέρης: «Όπου και να ταξιδέψω, η Ελλάδα με πληγώνει». Αλλά κι όπου ανθίζει η μνήμη, εκεί ξαναγεννιέται η Ρωμιοσύνη.

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς,

Για το ΔΣ/ΣΑΑΔΒ

Αντγος Δημήτριος Κουτρουμάνης

Αντιπρόεδρος ΣΑΑΔΒ