20 Ιουλίου 1944 – Επιχείρηση «Βαλκυρία»: Όταν η Μάχη των Επικοινωνιών Έκρινε την Έκβαση ενός Πραξικοπήματος

Εισερχόμενα

ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΑΠΟΣΤΡΑΤΩΝ ΑΞΚΩΝ ΔΒ

Συνημμένα8:04 π.μ. (πριν από 8 ώρες)
προς κρυφή κοιν.: εγώ

 Αγαπητοί Συνάδελφοι και Φίλοι,

Στις 20 Ιουλίου 1944 εκτυλίχθηκε μία από τις πλέον τολμηρές προσπάθειες εσωτερικής ανατροπής του ναζιστικού καθεστώτος. Η Επιχείρηση «Βαλκυρία» (Operation Walküre) αποτέλεσε τη συνωμοσία ανώτατων Γερμανών αξιωματικών με στόχο τη δολοφονία του Αδόλφου Χίτλερ και την ανάληψη της εξουσίας από μια μεταβατική κυβέρνηση που θα επιδίωκε τον τερματισμό του πολέμου.

Κεντρικό πρόσωπο της επιχείρησης ήταν ο συνταγματάρχης Κλάους φον Στάουφενμπεργκ, ο οποίος τοποθέτησε εκρηκτικό μηχανισμό μέσα σε χαρτοφύλακα κατά τη διάρκεια σύσκεψης στη «Φωλιά του Λύκου» (Wolfsschanze), το στρατηγείο του Χίτλερ στην Ανατολική Πρωσία. Παρά τη σφοδρότητα της έκρηξης, ο Χίτλερ επέζησε, κυρίως λόγω συγκυριών που περιόρισαν την καταστροφική ισχύ της βόμβας. Μέσα σε λίγες ώρες η απόπειρα κατέρρευσε, οι πρωτεργάτες συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν, ενώ ακολούθησε εκτεταμένο κύμα διώξεων.

Γιατί απέτυχε η Επιχείρηση;

Οι ιστορικοί επισημαίνουν μια σειρά παραγόντων:

• Η βόμβα δεν πέτυχε τον σκοπό της, καθώς η μετακίνηση του χαρτοφύλακα και η διάταξη της αίθουσας μείωσαν τα αποτελέσματα της έκρηξης.

• Οι συνωμότες καθυστέρησαν να ενεργοποιήσουν πλήρως το σχέδιο κατάληψης της εξουσίας, αναμένοντας επιβεβαίωση του θανάτου του Χίτλερ.

• Κρίσιμα στελέχη των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων δεν προσχώρησαν στο πραξικόπημα.

• Κυρίως όμως, οι πραξικοπηματίες δεν κατόρθωσαν να αποκτήσουν τον έλεγχο του συστήματος διοίκησης και επικοινωνιών του Ράιχ.

Ο Καθοριστικός Ρόλος των Επικοινωνιών

Για εμάς τους Διαβιβαστές, η Επιχείρηση «Βαλκυρία» αποτελεί ένα εξαιρετικό ιστορικό παράδειγμα της σημασίας των επικοινωνιών στη λήψη και επιβολή αποφάσεων.

Οι συνωμότες δεν εξασφάλισαν την απομόνωση της «Φωλιάς του Λύκου» από τα τηλεφωνικά και τηλετυπικά δίκτυα. Έτσι, αμέσως μετά την έκρηξη, ο Χίτλερ και το επιτελείο του μπόρεσαν να επικοινωνήσουν με το Βερολίνο και να διαψεύσουν τις αναφορές περί θανάτου του.

Παράλληλα, το εκτεταμένο δίκτυο τηλετύπων (Fernschreiber), μέσω του οποίου διακινούνταν οι διαταγές της Επιχείρησης «Βαλκυρία», δεν τέθηκε ποτέ πλήρως υπό τον έλεγχο των συνωμοτών. Αντιθέτως, χρησιμοποιήθηκε ταυτόχρονα από τις αντίπαλες πλευρές, με αποτέλεσμα την έκδοση αντικρουόμενων διαταγών και τη δημιουργία σύγχυσης στις στρατιωτικές διοικήσεις.

Ιδιαίτερα χαρακτηριστική υπήρξε η περίπτωση του ταγματάρχη Ότο Έρνστ Ρέμερ, διοικητή του τάγματος φύλαξης του Βερολίνου, ο οποίος αρχικά εκτελούσε τις εντολές των πραξικοπηματιών στο Βερολίνο. Μέσω του υπουργού Προπαγάνδας Γιόζεφ Γκαίμπελς, συνδέθηκε τηλεφωνικά με τον ίδιο τον Χίτλερ. Η επικοινωνία αυτή έλυσε κάθε αμφιβολία για την επιβίωση του Φύρερ και συνέβαλε καθοριστικά στην ανατροπή της κατάστασης υπέρ του καθεστώτος.

Την ίδια στιγμή, το ναζιστικό καθεστώς αξιοποίησε τα ραδιοφωνικά δίκτυα και τα μέσα ενημέρωσης για να γνωστοποιήσει σε ολόκληρη τη Γερμανία ότι ο Χίτλερ ζούσε. Η μάχη για την πληροφορία είχε ήδη κριθεί.

Το Διαχρονικό Δίδαγμα

Η Επιχείρηση «Βαλκυρία» αποδεικνύει ότι η επιτυχία μιας επιχείρησης δεν εξαρτάται μόνο από τον σχεδιασμό ή την τόλμη των πρωταγωνιστών της. Εξαρτάται και από την ικανότητα ελέγχου των επικοινωνιών.

Στη σύγχρονη στρατιωτική ορολογία, η διοίκηση και ο έλεγχος (Command and Control – C2) υφίστανται μόνο όταν διατηρούνται οι επικοινωνίες. Όποιος ελέγχει το δίκτυο επικοινωνιών, ελέγχει τη ροή των διαταγών, της πληροφορίας και τελικά της εξουσίας.

Η αποτυχία της 20ής Ιουλίου 1944 δεν οφείλεται μόνο στο γεγονός ότι επέζησε ο Χίτλερ. Οφείλεται επίσης στο ότι οι συνωμότες δεν κατόρθωσαν να επιβληθούν στο πεδίο των επικοινωνιών. Και αυτό αποτελεί ένα διαχρονικό μάθημα για κάθε στρατιωτικό, κάθε επιτελή και κάθε Διαβιβαστή.

Η 20ή Ιουλίου υπενθυμίζει ότι τα δίκτυα επικοινωνιών δεν είναι απλώς μέσα υποστήριξης των επιχειρήσεων. Είναι ο νευρικός ιστός της διοίκησης και συχνά ο αποφασιστικός παράγοντας που κρίνει την έκβαση των γεγονότων.

Με συναδελφικούς χαιρετισμούς,

Για το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΑΑΔΒ

Δημήτριος Κουτρουμάνης 

Αντιστράτηγος ε.α. Πρόεδρος Δ.Σ. Συνδέσμου Διαβιβάσεων

Ένα συνημμένο  •  Σαρώθηκε από το Gmail