Το φίδι ως Αρχετυπικό σύμβολο στις Μυθολογίες των
Λαών (
)
«Γιατί παρασύρθηκες / στον παράδεισο του παλαιού σου
φιδιού; Γιατί έρπεις μέσα στον εαυτό σου – μέσα σου;…/ Τώρα είσ’ ένας άρρωστος,
/ που πάσχει από το δηλητήριο του φιδιού, /εργάζεσαι σκυφτός / στο ίδιο σου το
λαγούμι. /… / με χίλια βάρη σωρευμένα, /… / ένας γνώστης! / Ένας γνώστης του
εαυτού του! / Ο σοφός Ζαρατούστρα!...
/»
Φρίντριχ Νίτσε
Γεννήτορας της σοφίας και της γνώσης, απείκασμα του
χθόνιου και του κακού ήαμφίσημο σύμβολο των συμπληρωματικών καταστάσεων της
ύπαρξης;Το φίδι μετην έρπουσα κίνησή του και τη σπειροειδή συστροφή του σώματός
του αλλά κυρίως με την ικανότητά τουνα αλλάζει περιοδικά δέρμα, προκάλεσε την
ανθρώπινη διάνοια, η οποία του έδωσε μία διαχρονική παρουσία στα μυθολογικά
δρώμενα.
Σαν σύμβολο απεικόνισε αντιθετικές δυνάμεις: την
αναγέννηση, την αρχέγονη ζωοδότειρα ορμή αλλά καιτον θάνατο, το καλό και το
κακό, το φως της γνώσης αλλά και το σκοτάδι της ασυνειδησίας.
Η παρούσα αναφοράασφαλώς δεν δύναται να καλύψει ολόκληρο
το φάσμα της συμβολικής φύσης του φιδιού ούτε και τη σχετική μυθολογία. Tο
διαθέσιμο υλικό παρέχει ανεξάντλητα αποθέματα σε πληροφορίες. Εξάλλου, στην
ερμηνευτική του συμβόλου οι απόψεις των μελετητών ποικίλουν και σε αρκετές
περιπτώσεις αντιτίθενται μεταξύ τους, εμπεριέχονταςόρους και δεδομένα , που
προέρχονται απόδιαφορετικούς γνωστικούς κλάδους.
Επιλέξαμε να παραθέσουμε τους πλέον αντιπροσωπευτικούς
μύθους που αναφέρονται στο φίδι. Σε ότι αφορά την αρχαιοελληνική μυθολογία και
τη βιβλική παράδοση δόθηκε πρόσθετη έμφασηστη ψυχολογική μετάφραση του συμβόλου
του φιδιού, που επιχειρείται από θεωρητικά ρεύματα, τα οποία, κινούμενα πέρα
από τα όρια της κλασικής ψυχολογίας, αναδεικνύουν τον συμβολισμό ως πεμπτουσία
των μύθων και ως προϊόν της ψυχικής λειτουργίας1.
Το φίδι στο λυκαυγές του πολιτισμού
Η θεά με τα φίδια της μεσο-μινωικής Κρήτης, εικάζεται ότι
παραπέμπει σε μια από τις μορφές που έπαιρνε η Μεγάλη Μητέρα στις λατρείες των
παλαιο-ευρωπαϊκών πολιτισμών (Gimbutas, 2001)από τη Νεολιθική Περίοδο και μετά.
Οι ποικίλες ζωομορφικές όψεις της μεγάλης δημιουργού υμνούντον αέναοκύκλο της
φύσης. Είναι η ζωοδότειρα και η τροφός. Η θεά της γέννησης, του θανάτου και της
αναγέννησης. Το υβριδικό πλάσμα θεά-φίδι παρίστανε την ατέρμονη αλυσίδα της
ζωήςκαι εμφανίζεται ως η μία από τις δύο κυρίαρχες μορφές της θεάς μαζί με τη
θεά-πουλί. Στα γυμνόστηθα αγάλματα από φαγεντιανή που την αναπαριστούν (Ναός
της Κνωσού) τονίζονται ταστοιχεία τηςγονιμότητας ενώ φίδια τυλίγουν τα χέρια,
το στήθος και το κεφάλι.
Περισσότερα ... (
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου