To Brexit ως ανταρσία εναντίον της παγκοσμιοποίησης (
)
Προχθές, ακούγοντας την αναμετάδοση από τον ανταποκριτή
της ΕΡΤ στην έκτακτη ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής για το Brexit, διαπιστώνει κανείς
το πόσο δεσμευμένη στην κυρίαρχη στην Ευρώπη, ‘γερμανική’ εκδοχή ερμηνείας
είναι η ματιά του ελληνικού κατεστημένου πάνω στα γεγονότα. Ο δημοσιογράφος της
ΕΡΤ, μιλούσε για την πανευρωπαϊκή ανάδυση μιας νέας ‘εθνολαϊκιστικής’ (sic!)
και ευρωσκεπτικιστικής δεξιάς, που απειλεί να βυθίσει το ευρωπαϊκό οικοδόμημα:
Μια ‘αφήγηση’ της σημερινής ευρωπαϊκής πραγματικότητας, που απλώς επαναλαμβάνει
με άλλα λόγια την θέση του θυμωμένου για τις ‘ευρωσκεπτικιστικές αποστασίες’
–όπως τις χαρακτήρισε σε συνέντευξή του στην Λε Μοντ, στις 21 Μαΐου– Ζαν Κλωντ
Γιουνκέρ.
Οι ιθύνοντες της Ευρώπης προσπαθούν να μας πείσουν ότι τα
τελευταία γεγονότα, η άνοδος του Γκερτ Βίλντερς στην Ολλανδία, εκείνη της Μαρί
Λεπέν στην Γαλλία, η παρ ολίγον εκλογή του ακροδεξιού υποψήφιου στην προεδρεία
της Αυστρίας, αλλά και οι επιτυχίες που έχει καταγράψει το Afd στη Γερμανία,
αποτελούν ένα είδος ενδημικού ιού ο οποίος, εφόσον αντιμετωπιστεί, θα
εξαφανιστεί με την ίδια ταχύτητα με την οποία εμφανίστηκε.
Είναι άραγε όμως έτσι τα πράγματα; Η αλήθεια είναι ότι
κάθε φορά που η ιδέα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσηςτίθεται, με τον έναν ή τον άλλον
τρόπο, υπό την άμεση κρίση της λαϊκής βούλησης, σχεδόν σε όλη την Ευρώπη,
απορρίπτεται με θεαματικότερες ή λιγότερο θεαματικές ανατροπές. Και αυτό δεν
συμβαίνει μόνον τα τελευταία χρόνια, από τη στιγμή που ξέσπασε η ευρωπαϊκή
κρίση, αλλά ήδη από το 2005 όταν οι Γάλλοι και οι Ολλανδοί θα απορρίψουν με δύο
διαδοχικά δημοψηφίσματα την απόπειρα θέσπισης ενός Ευρωσυντάγματος,
ενταφιάζοντας μια πρώτη απόπειρα των Γερμανών να δώσουν μια αποφασιστική ώθηση
στην εκδοχή μιας ομοσπονδιακής «Ευρώπης των περιφερειών».
Σε όλες τις περιπτώσεις αναδεικνύεται ένας κοινός
κανόνας: Τα «ΟΧΙ» που ακούγονται τέμνουν οριζόντια τον κομματικό χάρτη, και
εκφράζονται ως ανταρσία μιας μεγάλης μερίδας της εκλογικής βάσης των πολιτικών
κομμάτων εναντίον των ηγεσιών τους, οι οποίες ευθυγραμμίζονται με τις επιταγές
του κατεστημένου: Είναι ‘πληβειακά ΟΧΙ’ με τον σκληρό τους πυρήνα να
εντοπίζεται στα εντυπωσιακά ποσοστά που πετυχαίνουν στις φτωχότερες περιοχές,
προάστια και συνοικίες των ευρωπαϊκών χωρών. Και αποτελούν ένα είδος
‘εξέγερσης’ των χαμένων της ευρωπαϊκής ενοποίησης απέναντι σε μια ‘ενιαία
σκέψη’ που εκφράζεται συμπαγώς και εν χορώ από όλες τις μερίδες του κοινωνικού,
οικονομικού και πολιτικού κατεστημένου – τα ΜΜΕ, την διανόηση, τον πολιτικό
κόσμο, την συντριπτική πλειοψηφία του επιχειρηματικού κόσμου, ιδίως, εκείνων
των συμφερόντων που βρίσκονται στην αιχμή της χρηματοπιστωτικής
παγκοσμιοποίησης.
Η ερμηνεία του ‘εθνολαϊκισμού’ αποτυγχάνει να συλλάβει
αυτές τις πραγματικότητες, και εν τέλει πέφτει η ίδια θύμα των απώτερων
στοχεύσεών της:
Κατασκευασμένη περισσότερο για να αποτελέσει ένα
προπαγανδιστικό παρά ερμηνευτικό εργαλείο, η ερμηνεία του εθνολαϊκισμού’ εν
τέλει πέφτει θύμα της ίδιας της προπαγάνδας, λαμβάνοντας ως πραγματικότητα την
πολεμική που εξαπολύει στις –πλέον γενικευμένες– τάσεις αποσύνθεσης της
Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ίδιο συμβαίνει και με το Brexit, οπότε, θα ήταν καλύτερο
να επιστρέψουμε σε περισσότερο ‘παραδοσιακά’ εργαλεία προκειμένου να κατανοήσουμε
το τι συνέβη στην Βρετανία.
Και αντί να βυθιζόμαστε σε μια ατέρμονη περιπτωσιολογία
του «ποιος είπε τι» –στηλιτεύοντας προσωπικότητες όπως ο Νάιτζελ Φάρατζ–
μπορούμε να αφήσουμε τις ίδιες τις κοινωνικές και πολιτισμικές πραγματικότητες
του Brexit να μιλήσουν από μόνες τους.
Περισσότερα ... (
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου