Θεοί και Θεότητες του Υγρού Στοιχείου στην Αρχαία
Ελλάδα (
)
ΘΕΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΘΑΛΑΣΣΑΣ: Ο Πόντος γέννησε τον Νηρέα, που
τον φανταζόταν ως τον θαλάσσιο γέροντα (γέρων άλιος που κατοικούσε σε ένα λαμπρό
και φωτεινό ανάκτορο στα βαθιά νερά. Χαρακτηρίζεται από καλοσύνη , δεν ξεχνά
τους νόμους της δικαιοσύνης και κάνει σκέψεις πάντα δίκαιες και αγαθές. Είναι η
προσωποποίηση της καλής όψης της θάλασσας , που δεν εξαπατά τον άνθρωπο με
απατηλά θέλγητρα και υποσχέσεις, , ευνοεί τις δραστηριότητες και τις
περιπετειώδης αναζητήσεις του μέσα σ’ αυτήν.Στις 50 κόρες του Νηρέα, τις
Νηρηίδες, έχουν αποδοθεί ονόματα που εκφράζουν τη δύναμη, την αγαθότητα , τη
γαλήνη, τη λαμπρότητα του κυανού χρώματος ,τη ταχύτητα της κίνησης της θάλασσας
αλλά και τα σπήλαια που σχηματίζει όπως εισέρχεται στη ξηρά , τις ακτές και τις
αμμώδεις παραλίες , το παιγνίδισμα των κυμάτων και τους αρμονικούς τους
ήχους.Σχετίζονται με τα αγαθά , που απορρέουν από τη θάλασσα και διευκολύνουν
τον άνθρωπο στο θαλάσσιο εμπόριο. Οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως όταν η αύρα
δημιουργεί ελαφρύ κυματισμό οι Νηρηίδες από το ανάκτορο του πατέρα τους ,
αναδυόταν στην επιφάνεια των κυμάτων τραγουδώντας και χορεύοντας με πλήρη
αρμονία.
Ένας άλλος φιλαλήθης και αλάθητος γέροντας της θάλασσας
ήταν ο Πρωτέας, που ο Ηρόδοτος όπως και ο Ευριπίδης λένε πως υπήρξε βασιλιάς
στην Αίγυπτο, όμως, λατρεύτηκε ως ο ποιμένας των ζώων της θάλασσας , που
κυριαρχεί ο Ποσειδώνας.
Εκφράζει το φευγαλέο και ασύλληπτο κύμα που παίρνει από
τις τρομακτικότερες μορφές μέχρι τις πιο γαλήνιες μέχρι να φτάσει στα παράλια.
Ο Πρωτέας γνωρίζει ολόκληρη τη θάλασσα και τα πιο απρόσιτα μέρη της και μπορεί
να οδηγήσει με ασφάλεια τους ναυτικούς στον προορισμό τους και εφόσον του
ζητηθεί κατέχει την προφητική επιστήμη και δίνει πάντα αλάθητες οδηγίες.
Άλλος «άλιος γέρων» είναι ο Φόρκυς, γιος του Πόντου, θεός
των θαλάσσιων τεράτων , που εκφράζει την ταραχή και τον έντονο κυματισμό της
θάλασσας. Κατά τον Πίνδαρο, απόγονοι του είναι οι Γοργόνες. Ο Άτλαντας
σχετίζεται με τους θαλάσσιους θεούς αποδίδονται σ’ αυτόν σοφία και γνώση των
αβύσσων του ωκεανού, θεωρείται ο «επιμελητής» των στηλών που χωρίζουν τη γη από
τον ουρανό , ενώ η θέση του ορίζει τα όρια του γνωστού κόσμου.Άλλος θαλασσινός
μύθος με ποιο λαϊκό χαρακτήρα είναι αυτός του Γλαύκου, που αντιπροσωπεύει το
κυανό χρώμα της ελληνικής θάλασσας.
Απελπισμένος από τα γηρατειά γκρεμίζεται στην θάλασσα και
γίνεται μάντης κακών, που στο άκουσμά τους, οι ψαράδες προσεύχονται και
θυμιατίζουν ώστε να αποτρέψουν τα επερχόμενα δεινά. Το σώμα του είναι γεμάτο
όστρακα και φύκια και προκαλεί φόβο.
Ερωτεύεται τη Σκύλλα και προσπαθεί να τη συγκινήσει με
δώρα αλλά η Κίρκη τη φαρμακώνει και μεταμορφώνεται σε τέρας που στριγκλίζει
ασταμάτητα, ανάμεσα στο στενό της Σικελίας με τη Κάτω Ιταλία.
ΠΟΣΕΙΔΩΝΑΣ:«Ο άρχοντας των υδάτων», γιος του Κρόνου και
μικρότερος αδερφός του Δία διαθέτει λαμπρό ανάκτορο σε φωτεινά νερά, άρμα και
κέλητες, που σύρεται από ταχύτατους χαλκοπόδαρους ίππους με χρυσή χαίτη και με
αυτό οργώνει όλη τη θάλασσα. Μπορεί να συναθροίζει τα σύννεφα να σηκώνει ισχυρά
κύματα και θυελλώδεις ανέμους να τιμωρεί τους ασεβείς και να εξαπολύει εναντίον
τους θαλάσσια τέρατα.
Εξ αιτίας της βιαιότητας του η αφρισμένη αεικίνητη
θάλασσα έχει διαβρώσει τα παράλια της γης, δημιουργώντας πολύπλοκους
σχηματισμούς.Οι ψαράδες βλέποντας τους σκοπέλους, τα διαβρωμένα βράχια από την
ορμή της θάλασσας και τους διάσπαρτους βράχους στις παραλίες θεωρούσαν πως ήταν
τα αποτυπώματα του θεού, που είχαν προκληθεί με την τρίαινα του, έμβλημα και
όπλο του. Στη διεκδίκηση της Αθήνας από την Αθηνά χτυπώντας με την τρίαινα του
το έδαφος, ξεπετάχτηκε ένα άλογο σύμβολο ρώμης.Οι Έλληνες στο θεό της θάλασσας
και γενικότερα των νερών που ανάβλυζαν από τη γη και της έδιναν ζωή, απέδιδαν
και τους σεισμούς, ως αναταράξεις των νερών, που στηρίζουν τη γη και εκδήλωναν
την οργή του.
ΤΡΙΤΩΝΑΣ:Γιος του Ποσειδώνα και της Αμφιτρίτης με κορμό
ανδρικό και σώμα τερατόμορφο είναι ισχυρός, γιγάντιος και εκφράζει τους ήχους
της τρικυμιώδους θάλασσας. Κρατά κοχύλι που φυσά και παράγονται από αυτό
δυνατοί ήχοι.
ΣΕΙΡΗΝΕΣ: Θαλάσσια πτηνά με κεφαλή γυναίκας και σώμα
πουλιού, που διακρίνονται για τη χάρη και την αρμονία τους. Θεωρούνται οι
θαλάσσιες Μούσες και όπως αναφέρει η παράδοση σε διαγωνισμό με τις Μούσες
νικήθηκαν από αυτές και έτσι αναγκάστηκαν να αναζητήσουν καταφύγιο στη θάλασσα.
Η ήττα τους τις έκανε κακοπoιά πνεύματα, που με τα τραγούδια τους προσελκύουν
σε απόκρημνες ακτές τα πλοία και βυθίζονται.
Περισσότερα ... (
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου