Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν τη μετατραμπική εποχή – Αλλά ο Τραμπ είναι ακόμη εδώ
Οι Αμερικανοί έχουν ουσιαστικά αποφασίσει ότι δεν θέλουν τον σημερινό πρόεδρό τους, αλλά εκείνος δεν έχει αποχωρήσει ακόμη από την εξουσία. Εξι βασικά σημεία για τη νέα εποχή στις ΗΠΑ, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές.
Τις πρώτες ημέρες μετά την εκλογική ήττα, ο Ντόναλντ Τραμπ φαινόταν πως αρνιόταν να αποδεχθεί την πραγματικότητα.
Τη στιγμή που το κόμμα του προσπαθούσε να διαχειριστεί τα συντρίμμια ενός πολιτικού σεισμού, ο Αμερικανός πρόεδρος, εμφανώς αποκομμένος από την πραγματικότητα, έκανε δηλώσεις από τη νέα αίθουσα χορού στον Λευκό Οίκο.
Στη συνέχεια, ταξίδεψε στη Φλόριντα για να εκφωνήσει ομιλία σχετικά με το διαστημικό πρόγραμμα. Τις τελευταίες ημέρες εμφανίζεται υποτονικός, αν όχι «αποσβολωμένος», όπως αναφέρεται σε ανάλυση στους New York Times.
Ο Ντόναλντ Τραμπ πιθανόν εξακολουθεί να προσπαθεί να συνειδητοποιήσει το εκλογικό αποτέλεσμα που οδήγησε το κόμμα του εκτός εξουσίας στο Κογκρέσο την περασμένη εβδομάδα. Το ίδιο ενδεχομένως ισχύει και για την Αμερική του Ντόναλντ Τραμπ στο σύνολό της.
Τα δύο κόμματα στις ΗΠΑ εξακολουθούν να αναλύουν τη νέα πραγματικότητα: σαρωτικές νίκες των Δημοκρατικών σε πολιτείες όπως το Τέξας, το Κάνσας και η Νότια Καρολίνα, οι οποίες επί χρόνια αποτελούσαν προπύργια των Ρεπουμπλικανών, ενδεχομένως ακόμη και στον Μισισιπή.
Ωστόσο, όσο ξεκάθαρη και αν ήταν η ετυμηγορία των ενδιάμεσων εκλογών, το μέλλον παραμένει θολό. Ακολουθούν έξι βασικά σημεία που θα καθορίσουν την περίοδο μετά τον πολιτικό «σεισμό» που υπέστησαν οι ΗΠΑ και τις ενδιάμεσες εκλογές, με βάση ανάλυση των NYT.
1. Πώς κυβερνά ένας αντιδημοφιλής πρόεδρος
Επειτα από μία δεκαετία κατά την οποία ο Τραμπ κυριάρχησε στην εθνική πολιτική σκηνή, η χώρα εισέρχεται πλέον σε περίοδο βαθιάς αβεβαιότητας.
Πρόκειται για μια μεταβατική περίοδο ανάμεσα στη στιγμή που οι Αμερικανοί αποφάσισαν ουσιαστικά ότι έχουν τελειώσει με τον Τραμπ και στη στιγμή που εκείνος θα εγκαταλείψει την εξουσία.
Πώς κυβερνά ένας αντιδημοφιλής πρόεδρος, ο οποίος βρίσκεται στην τελευταία περίοδο της θητείας του και έχει αποδοκιμαστεί από τους ψηφοφόρους, κατά τα δύο τελευταία χρόνια της παραμονής του στην εξουσία;
Πώς μπορεί ένα διαλυμένο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα να ανασυγκροτηθεί για τη μετατραμπική εποχή, όταν ο ίδιος ο Τραμπ εξακολουθεί να βρίσκεται στο προσκήνιο και αρνείται να παραχωρήσει τη θέση του;
Και πώς θα αξιοποιήσουν οι ενισχυμένοι πλέον Δημοκρατικοί τη νέα πλειοψηφία τους στο Κογκρέσο, διαμορφώνοντας παράλληλα μια πολιτική ταυτότητα πέρα από τον ρόλο του κόμματος που απλώς αντιτίθεται στον Τραμπ;
Για όσους αναρωτιούνταν εάν ο Τραμπ θα επέλεγε τη συνδιαλλαγή ή τη μετωπική σύγκρουση ως απάντηση στην ήττα του κόμματός του, η απόφασή του την Παρασκευή να τοποθετήσει τον Στίβεν Μίλερ, τον κορυφαίο ιδεολογικό του σύμβουλο, στη θέση του επόμενου προσωπάρχη του Λευκού Οίκου έδωσε την απάντηση.
Εάν το μήνυμα δεν έγινε αντιληπτό, το Σάββατο ο Τραμπ δημοσίευσε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης πρόταση να αναλάβει καθήκοντα εκπροσώπου Τύπου του Λευκού Οίκου ο Ντέινα Γουάιτ, διευθύνων σύμβουλος του Ultimate Fighting Championship (UFC).
Ο Τραμπ μπορεί να έχει τραυματιστεί πολιτικά, αλλά ένα πληγωμένο ζώο μπορεί να αντιδράσει με ιδιαίτερη σφοδρότητα.
Ωστόσο, οι άνθρωποι του στενού του περιβάλλοντος δεν έχασαν χρόνο και άρχισαν ήδη να κοιτούν πέρα από την προεδρία του.
2. Η μάχη της διαδοχής ξεκίνησε
Δύο κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο υπουργός Αμυνας, Πιτ Χέγκσεθ εξέφρασαν δημόσια τις έντονα αποκλίνουσες απόψεις τους για τον πόλεμο στο Ιράν και τη σκοπιμότητα της συνέχισής του.
Στην ουσία, άρχισαν ήδη να θέτουν τους όρους μιας εσωκομματικής συζήτησης που αναμένεται να κυριαρχήσει στους κόλπους των Ρεπουμπλικανών τον επόμενο χρόνο.
Στο Καπιτώλιο, ο πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Μάικ Τζόνσον άφησε αμέσως να εννοηθεί ότι θα αποχωρήσει από τη θέση του, ανοίγοντας τον δρόμο για τη μάχη της διαδοχής στους κόλπους των ηττημένων Ρεπουμπλικανών.
Την ίδια στιγμή, οι Δημοκρατικοί άρχισαν να χαράσσουν τη στρατηγική τους για την επόμενη ημέρα, προσπαθώντας να ισορροπήσουν ανάμεσα στην επιθυμία να διερευνήσουν τις ενέργειες του Τραμπ και να ζητήσουν λογοδοσία από τα στελέχη της κυβέρνησής του, και στην ανάγκη να προωθήσουν νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα αντιμετωπίζουν τις ανησυχίες των ψηφοφόρων για το κόστος ζωής.
«Ο κόσμος μάς μεταφέρει το εξής μήνυμα: “Ναι, αισθανόμαστε χαρά και ανακούφιση. Αλλά τώρα πιάστε δουλειά στο Κογκρέσο. Δεν θέλουμε πολιτικό θέατρο, δεν θέλουμε δράματα, δεν θέλουμε εσωκομματικές συγκρούσεις”», δήλωσε η βουλευτής των Δημοκρατικών από το Μίσιγκαν, Χίλαρι Σκόλτεν.
3. Τίτλοι τέλους στην απόλυτη εξουσία του ενός
Ενα πράγμα φαίνεται πλέον βέβαιο: η εποχή της σχεδόν απόλυτης εξουσίας ενός και μόνο ανθρώπου έχει τελειώσει.
Κατά τους σχεδόν 22 μήνες από την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ επιχείρησε να επιβάλει τη βούλησή του όχι μόνο στην εκτελεστική εξουσία, αλλά και σε σειρά άλλους τομείς:
- στις μεγάλες επιχειρήσεις,
- στον τεχνολογικό κλάδο,
- στα κορυφαία πανεπιστήμια,
- στα δικηγορικά γραφεία,
- στην κεντρική τράπεζα,
- στις ιδιωτικές τράπεζες,
- στον χώρο της ψυχαγωγίας,
- στον αθλητισμό,
- στα μουσεία,
- στα μέσα ενημέρωσης,
- στα εθνικά πάρκα,
- στον χρηματοπιστωτικό τομέα,
- στον ενεργειακό κλάδο,
- στις ένοπλες δυνάμεις και
- στα κοινωφελή ιδρύματα.
Εχει χρησιμοποιήσει τις διωκτικές εξουσίες του FBI και του υπουργείου Δικαιοσύνης εναντίον των πολιτικών του αντιπάλων. Σε κάποιες περιπτώσεις, δικαστές και ένορκοι έχουν ανακόψει τις προσπάθειές του. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επικυρώσει πολλές από τις αξιώσεις του για διευρυμένες προεδρικές εξουσίες.
Εχει αναπτύξει την Εθνοφρουρά στους δρόμους της Ουάσιγκτον και άλλων πόλεων, ενώ παράλληλα έχει μετατρέψει την υπηρεσία Μετανάστευσης και Τελωνειακής Επιβολής (ICE) σε παραστρατιωτικού τύπου δύναμη. Συλλαμβάνει και απελαύνει όχι μόνο εγκληματίες, αλλά και μετανάστες χωρίς νόμιμα έγγραφα, οι οποίοι τηρούν τον νόμο και έχουν βαθιές ρίζες στις κοινότητές τους.
Επιχείρησε ακόμη και να αλλάξει την ίδια την εικόνα της Ουάσιγκτον. Κατεδάφισε την ανατολική πτέρυγα του Λευκού Οίκου για να δημιουργήσει χώρο για τη νέα αίθουσα χορού, που θα μπορεί να λειτουργήσει ακόμη και ως βάση εκτόξευσης drones.
Παράλληλα, κατασκευάζει ελικοδρόμιο στον νότιο κήπο του Λευκού Οίκου, έχει προτείνει την ανέγερση νέας αψίδας θριάμβου, προχωρά στην αναμόρφωση της πλατείας Λαφαγιέτ και στην αντικατάσταση γηπέδου γκολφ.
Σύμφωνα με τον προσωπικό απολογισμό του, ο Τραμπ δήλωσε προ ημερών ότι έχει δημιουργήσει ή αποκαταστήσει 83 αγάλματα, σιντριβάνια και μνημεία στην πόλη.
4. Η αντίσταση του Κογκρέσου και η υποχώρηση του φόβου
Κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του, αναμένεται ότι θα εξακολουθήσει να ασκεί την εξουσία με τρόπο που δεν έχει προηγούμενο, σύμφωνα με την ανάλυση των ΝΥΤ.
Ωστόσο, πλέον βρίσκεται αντιμέτωπος με την αντίσταση ενός Κογκρέσου που ελέγχεται από την αντιπολίτευση. Οι Δημοκρατικοί θα έχουν την εξουσία να ελέγχουν τόσο τον πρόεδρο και την κυβέρνησή του όσο και τις δημόσιες δαπάνες.
Επιπλέον, ο φόβος που επικράτησε κατά τους πρώτους μήνες της δεύτερης θητείας του και οδήγησε σε υπαναχωρήσεις απέναντι στις απαιτήσεις του για χρηματικές αποζημιώσεις, αλλαγές πολιτικής και αποφάσεις για το προσωπικό, έχει πλέον υποχωρήσει αισθητά.
Αντιθέτως, κάποιοι ενδέχεται πλέον να ανησυχούν μήπως προκαλέσουν τη δυσαρέσκεια των ενισχυμένων Δημοκρατικών, εμφανιζόμενοι υπερβολικά υποχωρητικοί απέναντι στον Τραμπ.
«Η γοητεία έχει χαθεί και το πέπλο του αήττητου έχει διαρραγεί», ανέφερε στους ΝΥΤ ο Ντάνιελ Μ. Πράις, πρώην διεθνής οικονομικός σύμβουλος του προέδρου Τζορτζ Μπους του νεότερου.
«Οι υποκλίσεις αναμένεται να σταματήσουν και όσοι απέτιαν φόρο τιμής στον πρόεδρο –είτε για τις αίθουσες χορού είτε για τα κρυπτονομίσματα meme είτε για να διευθετήσουν αβάσιμες αγωγές, να χρηματοδοτήσουν “ντοκιμαντέρ”, να εξασφαλίσουν διευκολύνσεις ή κρατικές συμβάσεις– ενδέχεται πλέον να κληθούν να λογοδοτήσουν», σύμφωνα με τον ίδιο.
5. Οι πολίτες έχουν κουραστεί
Ο Μάικλ Μπέσλος, ιστορικός με ειδίκευση στην αμερικανική προεδρία, δήλωσε ότι κανένας άλλος αρχηγός κράτους τα τελευταία 80 χρόνια δεν έχει επηρεάσει τόσο πολλούς τομείς της κοινωνίας, κάνοντας τόσο πολλούς να ανησυχούν για το τι θα ακολουθήσει.
«Είναι δύσκολο να βρει κάποιος προηγούμενο για τέτοιου εύρους αλλαγές σε οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο», σημείωσε.
«Ως αποτέλεσμα, μπορεί κάποιος να διακρίνει την ανησυχία στα πρόσωπα αρκετών ανθρώπων», σημείωσε.
Ισως πρόκειται για την πιο εντυπωσιακή πολιτική ανατροπή σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από απότομες εναλλαγές.
Ο Τραμπ εμφανίστηκε από το πουθενά το 2016 και προκάλεσε παγκόσμια έκπληξη κερδίζοντας την προεδρία. Τέσσερα χρόνια αργότερα ηττήθηκε, διέδωσε ψέματα σε μια προσπάθεια να ανατρέψει το εκλογικό αποτέλεσμα και να παραμείνει στην εξουσία.
Αντιμετώπισε ποινικές διώξεις, δικάστηκε και καταδικάστηκε, προτού πραγματοποιήσει εντυπωσιακή πολιτική επιστροφή και ανακτήσει τον Λευκό Οίκο. Τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με μία από τις πιο συντριπτικές εκλογικές αποδοκιμασίες προέδρου σε ενδιάμεσες εκλογές των τελευταίων 50 και πλέον ετών.
Σε όλη αυτή την περίοδο, οι ΗΠΑ βίωσαν αλλεπάλληλες δοκιμασίες:
- τη χειρότερη πανδημία εδώ και έναν αιώνα,
- τη μεγαλύτερη οικονομική αναταραχή εδώ και γενιές,
- τις πιο εκτεταμένες φυλετικές αναταραχές των τελευταίων δεκαετιών,
- την πρώτη κατάληψη του Καπιτωλίου από εισβολείς μετά τη βρετανική εισβολή στις αρχές του 19ου αιώνα,
- το καταστροφικό τέλος ενός πολέμου στο εξωτερικό και
- την αιφνίδια έναρξη ενός άλλου.
Και όλα αυτά ενδέχεται να μην αποδειχθούν τόσο καθοριστικά για την κοινωνία όσο ο αντίκτυπος της τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα χρόνια.
Πρόκειται αναμφίβολα για ένα πολιτικό δράμα ιστορικών διαστάσεων, το οποίο μέχρι πρόσφατα θα ήταν δύσκολο να φανταστεί κάποιος.
«Μόλις περάσαμε μέσα από τον καθρέφτη και ανακαλύψαμε ότι η Χώρα των Θαυμάτων δεν ήταν καθόλου χώρα θαυμάτων», δήλωσε ο Μαξ Στιρ, πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης Partnership for Public Service, η οποία επιδιώκει τη βελτίωση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.
«Ηταν παραλογισμός και καταστροφή».
Ο Τέβι Τρόι, ιστορικός της αμερικανικής προεδρίας και πρώην συνεργάτης του Τζορτζ Μπους, εκτίμησε ότι η παρατεταμένη αναταραχή εξάντλησε τελικά την υπομονή των πολιτών.
«Τώρα βρισκόμαστε αντιμέτωποι με όλη αυτή την αναστάτωση. Ο κόσμος δεν είναι ευχαριστημένος. Νομίζω ότι θέλει κανονικότητα και δεν τη βρίσκει σε κανένα από τα δύο κόμματα», ανέφερε.
Κανένας πρόεδρος μετά τον Φράνκλιν Ντ. Ρούζβελτ δεν κυριάρχησε στην εθνική πολιτική συζήτηση για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα όσο ο Τραμπ.
Ακόμη και όταν ο Τζό Μπάιντεν βρισκόταν στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ εξακολουθούσε να αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς της δημόσιας συζήτησης.
Καθόριζε τις συζητήσεις γύρω από το οικογενειακό τραπέζι και προκαλούσε ρήγματα μεταξύ οικογενειών, φίλων και γειτόνων.
Ωστόσο, οι εκλογές της περασμένης εβδομάδας έδειξαν ότι οι πολίτες έχουν πλέον κουραστεί, ακόμη και σε περιοχές του Νότου και της νοτιοδυτικής Αμερικής όπου ο Τραμπ είχε επικρατήσει με άνεση στο παρελθόν.
6. Ο Τραμπ δεν έχει αναγνωρίσει την ήττα του
Σε αντίθεση με άλλους προέδρους που υπέστησαν ήττες στις ενδιάμεσες εκλογές, ο Τραμπ δεν έχει ουσιαστικά αναγνωρίσει την πολιτική αποτυχία του.
Οταν οι Ρεπουμπλικανοί του Τζορτζ Μπους έχασαν και τα δύο σώματα του Κογκρέσου το 2006, ο τότε πρόεδρος παραδέχθηκε ότι είχαν υποστεί «γερό χτύπημα».
Οταν οι Δημοκρατικοί του Μπαράκ Ομπάμα έχασαν τη Βουλή των Αντιπροσώπων το 2010, εκείνος αναγνώρισε ότι είχαν υποστεί «συντριβή».
Ο Τραμπ, αντίθετα, δεν έχει εκφράσει καμία διάθεση αυτοκριτικής ούτε έχει αναγνωρίσει ουσιαστικά τη δυσαρέσκεια των πολιτών απέναντί του.
Οπως και άλλοι πρόεδροι έπειτα από ήττες στις ενδιάμεσες εκλογές, ο Τραμπ βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με την αναπόφευκτη φθορά της πολιτικής του επιρροής.
Οταν οι Δημοκρατικοί του Μπιλ Κλίντον υπέστησαν συντριπτική ήττα το 1994, ο πρόεδρος αναγκάστηκε να υπερασπιστεί τον ρόλο του, δηλώνοντας με παράπονο ότι «το Σύνταγμα μού δίνει ακόμη σημασία».
Κάτι ανάλογο θύμισε η ανάρτηση του Λευκού Οίκου την περασμένη εβδομάδα, στην οποία αναφερόταν με κεφαλαία γράμματα: «Ο ΤΡΑΜΠ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΣΑΣ».
Ο Κλίντον κατάφερε να επανεκλεγεί δύο χρόνια αργότερα. Ο Τραμπ, ωστόσο, δεν έχει αυτή τη δυνατότητα, καθώς το Σύνταγμα δεν του επιτρέπει να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία.
Καθένας από τους πέντε προέδρους που εξελέγησαν δύο φορές και ολοκλήρωσαν δύο πλήρεις θητείες μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο –ο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, ο Ρόναλντ Ρίγκαν, ο Τζορτζ Μπους, ο Μπιλ Κλίντον και ο Μπαράκ Ομπάμα– βρέθηκε αντιμέτωπος με ένα Κογκρέσο που ελεγχόταν από την αντιπολίτευση κατά τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρίας του.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι πρόεδροι δεν μπορούν να αφήσουν το αποτύπωμά τους κατά την τελευταία περίοδο της θητείας τους, ακόμη και χωρίς τον έλεγχο του Κογκρέσου, ιδίως στην εξωτερική πολιτική, όπως επισημαίνει ο Τρόι.
Ο πρώην προϊστάμενός του, Τζορτζ Μπους, μετά τις ενδιάμεσες εκλογές του 2006, αύξησε τον αριθμό των αμερικανικών στρατευμάτων στο Ιράκ και άλλαξε τη στρατηγική του πολέμου, συμβάλλοντας στην αντιστροφή της πορείας του.
Ο Μπιλ Κλίντον, κατά τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του, διεξήγαγε με επιτυχία τον πόλεμο στο Κόσοβο.
«Δεν εξαφανίστηκαν», δήλωσε ο Τρόι, ο οποίος σήμερα είναι ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Ρόναλντ Ρίγκαν.Se
Ωστόσο, ο χρόνος είναι περιορισμένος και όσο περνούν οι ημέρες, η προσοχή θα στρέφεται ολοένα και περισσότερο στις επόμενες προεδρικές εκλογές.
Η πρώτη προγραμματισμένη προκριματική εκλογική διαδικασία απέχει μόλις 441 ημέρες.
Και η αναμέτρηση θα είναι ανοιχτή σε όλους, για πρώτη φορά από το 1976 χωρίς να συμμετέχει στο ψηφοδέλτιο κάποιος Μπους, Κλίντον, Ομπάμα ή Τραμπ.
ΤΙ ΔΙΑΒΑΖΟΥΝ ΟΙ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ
