Δαλιδά – 1933-1987 Η επιτυχία το «Ντιρλαντά»

 Δαλιδά – 1933-1987 

Η πανέμορφη μοιραία Αιγυπτιώτισα Ιταλικής  καταγωγής και ένα από τα Ελληνικά τραγούδια  που το έκανε διεθνή επιτυχία το «Ντιρλαντά» 

 Γαλλίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός, ιταλο-αιγυπτιακής  καταγωγής, με σπουδαία καριέρα για 30 χρόνια  

Επιμέλεια κειμένων  

Δημήτρη Συμεωνίδη  

Η Δαλιδά το 1957 

1  

ΤΟ ΦΙΛΜ ΔΑΛΙΔΑ 2017  

Δαλιδά (1933 – 1987)  

Η Δαλιδά (Dalida) ήταν γαλλίδα τραγουδίστρια και ηθοποιός,  ιταλο-αιγυπτιακής καταγωγής, με σπουδαία καριέρα στο χώρο  του τραγουδιού που διήρκεσε 30 χρόνια. Ήταν ιδιαίτερα  δημοφιλής στον μη αγγλόφωνο κόσμο (Ευρώπη, Μέση  Ανατολή, Ιαπωνία), με μεγάλες επιτυχίες στο ενεργητικό της  («Bambino», «J’attendrai», «Gigi l’ amoroso», «Darla  dirladada») και συνολικές πωλήσεις που ξεπερνούν τους 170  εκατομμύρια δίσκους.  

Η Γιολάντa Κριστίνα Τζιλιότι, όπως ήταν το πραγματικό της  όνομα, γεννήθηκε στο Κάιρο στις 17 Ιανουαρίου 1933 από  γονείς ιταλικής καταγωγής. Πέρασε ευτυχισμένα παιδικά  χρόνια μέχρι την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οπότε 

2  

ο πατέρας της κλείστηκε για τέσσερα χρόνια σε στρατόπεδο  συγκέντρωσης από τους Συμμάχους, λόγω της καταγωγής του. Η νεαρή Γιολάντα φοίτησε σε καθολικό σχολείο κι έμαθε  στενογραφία με σκοπό να ακολουθήσει καριέρα γραμματέως.  

Στα 17 της είχε μεταμορφωθεί σε μία πανέμορφη γυναίκα και  άρχισε να παίρνει μέρος σε διάφορα καλλιστεία, με  αποκορύφωμα την ανάδειξή της σε Μις Αίγυπτος το 1954.  Την ίδια χρονιά έκανε και το κινηματογραφικό της ντεμπούτο  στο μελόδραμα του Νιαζί Μοσταφά «Ένα Ποτήρι και ένα Τσιγάρο», με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Δαλιδά, με το οποίο  συστήθηκε στο διεθνές κοινό και ως τραγουδίστρια. Της  δόθηκε, λόγω της ομοιότητάς της με τη διάσημη αμερικανίδα  ηθοποιό Χέντι Λαμάρ, που είχε πρωταγωνιστήσει ως Δαλιδά  στο βιβλικό δράμα «Σαμψών και Δαλιδά» (1949).  

Η Δαλιδά το 1957Το 1955 εγκατέλειψε την Αίγυπτο κι  εγκαταστάθηκε στο Παρίσι, προκειμένου να κάνει καριέρα  στον κινηματογράφο. Πολύ γρήγορα, όμως, ξεκίνησε καριέρα  τραγουδίστριας, όταν την ανακάλυψε ο μουσικός ιμπρεσάριος  Μπρινό Κοκατρίξ και ο ραδιοφωνικός παραγωγός Λισιέν 

Μορίς, ο πρώτος και μοναδικός της σύζυγος. 

3  

Το 1956 η 23χρονη Δαλιδά γνώρισε την πρώτη της μεγάλη  επιτυχία με το τραγούδι «Bambino», με το οποίο έγινε  γνωστή κι έξω από τα γαλλικά σύνορα. Ακολούθησαν και  άλλες επιτυχίες, με τα τραγούδια «Gondolier» (1957), «Come  Prima 'Tu Me Donnes» (1958), «Les Gitans» (1958), «Ciao  Ciao Bambina» (1959), «Les Enfants du Piree», διασκευή της  οσκαρικής επιτυχίας του Μάνου Χατζιδάκι «Τα παιδιά του  Πειραιά» (1960) και «La Danse de Zorba» του Μίκη  Θεοδωράκη (1965).  

Με την έκρηξη του ροκ εντ ρολ στις αρχές της δεκαετίας του  ’60, η Δαλιδά προσαρμόστηκε με επιτυχία στη νέα κατάσταση  και τραγούδησε διασκευές κομματιών των The Drifters («Save the Last Dance for Me» με τον γαλλικό τίτλο «Garde moi La Derniere Danse»), των Kingston Trio («Where Have  All the Flowers Gone?» με τον γαλλικό τίτλο «Que Sont  Devenues Les Fleurs») κ.ά. Μέχρι το 1964 είχε πουλήσει  πάνω από 30 εκατομμύρια δίσκους σε όλο τον κόσμο εκτός  από τις αγγλόφωνες χώρες. 

4  

Με τη γλυκιά φωνή της, τα μακριά μαλλιά της και το υπέροχο  σώμα της, η Δαλιδά ήταν ένα αστέρι πρώτου μεγέθους, που  απασχολούσε τα διεθνή μέσα, με αποτέλεσμα να βρίσκεται  διαρκώς στο στόχαστρο των παπαράτσι. Το 1961 παντρεύτηκε  τον Λισιέν Μορίς, τον άνθρωπο που την ανέδειξε, αλλά ο  γάμος τους δεν κράτησε πολύ.  

Η Δαλιδά με τον Αλέν ΝτελόνΎστερα από ένα σύντομο  δεσμό με τον Αλέν Ντελόν, βρήκε στοργή και αγάπη στο  πρόσωπο του νεαρού ιταλού τραγουδιστή Λουίτζι Τένκο. Η  αυτοκτονία του το 1967, επειδή το τραγούδι του δεν πέρασε  στην τελική φάση του Φεστιβάλ του Σαν Ρέμο, της κόστισε  πολύ. Επιχείρησε να αυτοκτονήσει τις επόμενες ημέρες κι  έμεινε αρκετές μέρες σε κώμα. Δεν πρόλαβε να συνέλθει από  την αυτοκτονία του αγαπημένου της και μία νέα αυτοκτονία  ήρθε να τη συνταράξει, αυτή του πρώην συζύγου της Λισιέν  Μορίς, με τον οποίο διατηρούσε πολύ καλές σχέσεις.  

Κατόρθωσε να ξεπεράσει την άσχημη ψυχολογική της  κατάσταση, κάνοντας στροφή στην καριέρα της στις αρχές  της δεκαετίας του ‘70 με πιο σοβαρά τραγούδια. Πιο  χαρακτηριστικό ήταν το «Salwa wa Sala» («Ζωντανός και  Υγιής»), που τραγούδησε με αφορμή την απελευθέρωση των  αιγύπτιων αιχμαλώτων από τους Ισραηλινούς μετά  τον Πόλεμο του Γιομ Κιπούρ. Από τις επιτυχίες της αυτής της  περιόδου ξεχωρίζουν οι διασκευές του ελληνικού  «Ντιρλαντά» και του τραγουδιού της Μίνα «Parole, Parole»  (ντουέτο με τον Αλέν Ντελόν) και το «Gigi l’ amoroso», που  αναφέρεται στον πρώην αγαπημένο της Λουίτζι Τένκο.  

Η εμφάνιση της ντίσκο βρήκε τη Δαλιδά σε ετοιμότητα και το  τραγούδι της «J’attendrai» έγινε η πρώτη μεγάλη επιτυχία του 

5  

είδους στη Γαλλία. Ηχογράφησε, επίσης, το τραγούδι «Salma  ya Salama», για να χαιρετήσει τις συμφωνίες του Καμπ  Ντέιβιντ, μεταξύ Ισραηλινών και Αιγυπτίων το 1979.  

Οι προβληματικές προσωπικές της σχέσεις δεν είχαν  τελειωμό. Μετά τον χωρισμό της με τον ιδιοκτήτη της δισκογραφικής της εταιρείας Έντι Μπάρκλεϊ, μία τρίτη  αυτοκτονία την κατέβαλλε ψυχολογικά, αυτή του επί δεκαετία  συντρόφου της Σανφρέ το 1983.  

Στις 3 Μαΐου 1987, η Δαλιδά βρέθηκε νεκρή στο σπίτι της  στο Παρίσι, έχοντας πάρει ισχυρή δόση βαρβιτουρικών. «Η  ζωή μου έγινε ανυπόφορη, συγχωρήστε με». Μ’ αυτά τα λίγα  λόγια που άφησε σε σημείωμά της, εξήγησε το ανεξήγητο:  Πώς παρά τις αμέτρητες επιτυχίες της, δεν μπόρεσε να βρει  την ευτυχία. Η Δαλιδά ήταν μόνη, πολύ μόνη και οι τρεις  άνδρες που είχε αγαπήσει είχαν φύγει από τη ζωή.  

© SanSimera.gr 

6  

Η ιστορία του «Ντιρλαντά», του πιο  διάσημου ελληνικού τραγουδιού στον  κόσμο  

«Ώ Ντιρλαντά, ντιρλανταντά,  

ω ντιρλαντά βρε και βραδιάζει,  

βρε κι η κουβέρτα αναστενάζει  

Βρε και ο μάγειρας φωνάζει, ω ντιρλαντά,  ντιρλανταντά,  

Βρε ντιρλαντά και τέζα όλοι 

7  

και πως θα πάρουμε την Πόλη.  

Από την πόλη την καλή,  

ήρθε μια σκούνα με πανί  

Ώ ντιρλαντά, ντιρλανταντά,  

αχ η Μαρία του Μηνά, Επάνω στ΄ άσπρο  της ποδάρι,  

θα πάω να δέσω παλαμάρι… 

Το «Ντιρλαντά», με ρυθμό που σε ξεσηκώνει και χωρίς μουσικό τέλος, την δεκαετία του ‘70 ήταν το πιο διάσημο  ελληνικό τραγούδι στον κόσμο, έπαιζε ακόμα και στην Ιαπωνία, διαδεδομένο από τους Έλληνες ναυτικούς που έφταναν στα λιμάνια της χώρας και από την διασκευή που  είχε κάνει η Δαλιδά, η διεθνούς φήμης τραγουδίστρια, και  το έκανε παγκόσμια επιτυχία.  

Το τραγούδι έγραψε τη δεκαετία του ΄60 ο Καλύμνιος  καπετάνιος ενός τσούρμου σφουγγαράδων, ο Παντελής  Γκινής, που έγινε γνωστός ως Ντιρλαντάς. Ο ρυθμός του  λέγεται ότι προέρχεται από τους λαούς της Βόρειας Αφρικής,  αφού πηγαινοερχόταν για σφουγγάρια από τη Μπαρμπαριά.  

Πώς γράφτηκε το τραγούδι  

O καπετάν Γκινής έγραψε το τραγούδι αυτό ενώ κρατούσε τη  λαγουδιέρα (το τιμόνι) και οδηγούσε το καΐκι με το ένα χέρι  και με το άλλο έγραφε τους στίχους, που ήταν σατιρικοί,  πειραχτικοί, για το πλήρωμά του, τους δύτες. 

8  

Ο Γκινής πήγαινε με το σφουγγαροκάικό του στη  Μπαρμπαριά, στη Βόρειο Αφρική, στη Μπιγκάζα, κι αλίευε  σφουγγάρια. Μαζί με τα σφουγγάρια αλίευσε και το ρυθμό  αυτό, τις συλλαβές «ντα-ντιρλάντα-ντα»! Μέχρι να φτάσει  στην Κάλυμνο το έκανε τραγούδι. Το τσούρμο του συμμετείχε  χτυπώντας ρυθμικά τα χέρια και επαναλαμβάνοντας τις  συλλαβές. Εκείνος έβαζε τους στίχους.  

Τα ονόματα που ανέφερε «βρε και του Γιώργη δεν του  δίνω…» ήταν υπαρκτά πρόσωπα, όπως και η «Μαρία του  Μηνά» και η « Κατερίνα του τσαγκάρη»… Αυτές οι κοπέλες  ήταν πιο ανοιχτές στον έρωτα τη δεκαετία του ’60,  ερωτεύονταν χωρίς να φοβούνται.  

Σύμφωνα με τη Ροδιακή, ο Γκινής, είχε ανέβει στην Αθήνα  για να κάνει το πρώτο του 45άρι, με τη Δόμνα Σαμίου. Ο  Σαββόπουλος το άκουσε και το συμπεριέλαβε στο δίσκο του  «Το περιβόλι», λέγοντας ότι πρόκειται για παραδοσιακό  τραγούδι! Ο Γκινής τον πήγε στα δικαστήρια και δικαιώθηκε.  

Πέθανε σχετικά γρήγορα από παθολογικά αίτια. Η οικογένειά  του ζει στην Κάλυμνο μέχρι σήμερα, στην περιοχή ‘Αγιος  Μάμας και παίρνει τα πνευματικά δικαιώματα.  

https://youtu.be/UERmKlVUVVg 

https://youtu.be/OO_sRZMZWiU 

Κάντε κλικ να ακούσετε το τραγούδι 

9