Mar

10

Ο ΣΑΤΟΜΠΡΙΑΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ -ΑΚΟΜΗ ΙΣΧΥΕΙ

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ  ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΜΑΣ ΔΙΔΑΞΑΝ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΕΚΕΙ





.........ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΣΑ ΟΣΟ ΕΠΡΕΠΕ ΤΟΥΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΩΣΤΕ ΝΑ ΜΠΟΡΕΣΩ ΝΑ ΠΩ ΚΑΤΙ ΣΑΦΕΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ ΤΟΥΣ.ΞΕΡΩ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΕΥΚΟΛΟ ΝΑ ΣΥΚΟΦΑΝΤΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΤΟΥΣ ΔΥΣΤΥΧΗΣΜΕΝΟΥΣ..ΤΙΠΟΤΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΒΟΛΙΚΟ ΑΠΟ ΤΟ ΝΑ ΒΡΙΣΚΕΣΑΙ ΑΣΦΑΛΙΣΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΚΙΝΔΥΝΟ ΚΑΙ ΝΑΛΕΣ....'ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΑΠΟΤΙΝΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΖΥΓΟ  ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΚΑΤΑΔΥΝΑΣΤΕΙ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΣΤΕΝΑΖΟΥΝ?"...ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΤΖΑΚΙ ΤΟΥ  Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΜΑΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΝΙΩΘΕΙ ΑΥΤΑ ΤΑ ΥΨΗΛΑ ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΥΤΗ ΤΗΝ ΥΠΕΡΗΦΑΝΗ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΤΗΤΑ..ΑΛΛΩΣΤΕ ΟΙ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΕΣ ΑΥΤΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΕΡΙΣΣΕΥΟΥΝ ΣΤΟΝ ΑΙΩΝΑ ΜΑΣ-ΣΕ ΕΝΑΝ ΑΙΩΝΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΜΦΙΒΑΛΛΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΙΠΟΤΑ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΑΡΞΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ.ΕΠΕΙΔΗ ΟΜΩΣ ΑΥΤΕΣ  ΤΙΣ ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΑΟΡΙΣΤΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΘΝΗ ΣΥΧΝΑ ΤΙΣ ΔΙΑΨΕΥΔΕΙ Η ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΑΠΟΦΑΣΙΖΩ ΝΑ ΠΩ ΤΙΠΟΤΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ...ΠΙΣΤΕΥΩ ΜΟΝΑΧΑ ΠΩΣ ΥΠΑΡΧΕΙ ΠΟΛΛΗ ΜΕΓΑΛΟΦΥΙΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΜΑΣ ΔΙΔΑΞΑΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΕΙΝΑΙ ΑΚΟΜΑ ΕΚΕΙ,ΟΠΩΣ ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ Η ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΦΥΣΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΕ ΣΤΗΝ ΡΩΜΗ ΤΗΝ ΥΠΕΡΟΧΗ ΤΗΣ.'....

          ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΡΑΝΙ

H KATAΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΧΙΟΥ ΤΟΥ ΝΤΕΛΑΚΡΟΥΑ

   ....  ΣΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΜΩΑΜΕΘ ΔΕΝ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΗΤΕ Η ΑΡΧΗ ΚΑΝΕΝΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΗΤΕ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΟΥ ΝΑ  ΑΝΥΨΩΝΕΙ ΤΟΝ  ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑ..ΑΥΤΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΔΕΝ ΚΥΡΡΗΤΕΙ ΜΗΤΕ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΤΥΡΑΝΝΙΑ ΜΗΤΕ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ.ΑΝ ΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΑΣΠΑΖΟΝΤΑΝ ΤΗΝ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΑΚΤΗΤΩΝ ΤΟΥΣ ΘΑ ΑΡΝΙΟΤΑΝ ΤΙΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΤΕΧΝΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΤΗΣ ΕΙΜΑΡΜΕΝΗΣ ΥΠΑΚΟΥΟΝΤΑΣ ΤΥΦΛΑ ΣΤΑ ΚΑΠΡΙΤΣΙΑ ΕΝΟΣ ΑΠΟΛΥΤΟΥ ΔΕΣΠΟΤΗ.ΘΑ ΠΕΡΝΟΥΣΑΝ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΟΥΣ ΛΕΗΛΑΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ'

        'ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΜΙΑ ΓΕΦΥΡΑ ΓΚΡΕΜΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΤΗΝ ΞΑΝΑΧΤΙΖΟΥΝ'


.........'Η ΙΔΙΑ ΑΜΕΡΟΛΗΨΙΑ ΠΟΥ ΜΕ ΥΠΟΧΡΕΩΝΕΙ ΝΑ ΜΙΛΗΣΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ ΜΕ ΤΟΝ ΣΕΒΑΣΜΟ ΠΟΥ ΤΑΙΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗΝ ΔΥΣΤΥΧΙΑ ΘΑ ΜΕ ΕΜΠΟΔΙΖΕ ΝΑΑΠΟΦΑΝΘΩ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ ΤΟΣΟ ΑΥΣΤΗΡΑ ΟΣΟ ΤΟ ΚΑΝΩ ΑΝ ΔΕΝ ΕΙΧΑ ΒΡΕΙ Σ ΑΥΤΟΥΣ ΤΙΣ ΥΠΕΡΒΑΣΕΙΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΚΟΙΝΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΝΙΚΗΤΩΝ ...ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΕΣ ΤΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΑΝ ΤΟΥΣ ΔΟΡΥΦΟΡΟΥΣ ΤΩΝ ΤΥΡΑΝΝΩΝ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΡΩΜΑΙΟΣ ΑΝΘΥΠΑΤΟΣ  ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ ΗΤΑΝ ΠΙΟ ΑΠΛΗΣΤΟΣ ΚΑΙ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΠΑΣΑ. ΜΑ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΔΥΝΑΣΤΕΣ-ΑΝ ΚΑΙ ΕΧΟΥΝ ΚΙ ΑΥΤΟΙ ΤΟΥΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΕΣ ΤΟΥΣ ΠΟΥ ΤΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΝ. ΕΝΑΣ ΑΝΘΥΠΑΤΟΣ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΕΡΑΣ ΑΣΕΛΓΕΙΑΣ ΦΙΛΑΡΓΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΟΜΩΤΗΤΑΣ .ΑΛΛΑ ΟΛΟΙ ΟΙ ΑΝΘΥΠΑΤΟΙ  ΔΕΝ ΓΚΡΕΜΙΖΑΝ  ΤΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΤΕΧΝΩΝ ΔΕΝ ΚΟΒΑΝ ΤΑ ΔΕΝΤΡΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΚΑΡΠΟΥΣ ΤΗΣ ΓΗΣ  ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΟΝΤΑΣ ΚΙ ΟΛΟΚΛΗΡΕΣ ΓΕΝΝΕΕΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ  ΕΤΣΙ ΜΟΝΟ ΓΙΑΤΙ ΤΟΥΣ ΑΡΕΣΕ Η ΓΙΑΤΙ ΤΟΥΣ ΠΑΡΑΚΙΝΟΥΣΕ Ο ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΦΑΝΑΤΙΣΜΟΣ..ΚΙ ΟΜΩΣ ΑΥΤΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΤΗΝ ΚΑΘΕ ΗΜΕΡΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥΣ.

Η' ΕΥΓΝΩΜΟΝΟΥΣΑ ΕΛΛΑΣ' ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΑ
 ΖΩΓΡΑΦΟΥ ΒΡΥΖΑΚΗ

.........ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΚΑΝΕΙΣ ΝΑΠΙΣΤΕΨΕΙ ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΤΥΡΑΝΝΟΙ ΤΟΣΟ ΜΩΡΟΙ ΩΣΤΕ ΝΑ ΕΜΠΟΔΙΖΟΥΝ  ΚΑΘΕ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΣΕ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ  ΤΗΣ ΠΡΩΤΗΣ ΑΝΑΓΚΗΣ? ΜΙΑ ΓΕΦΥΡΑ ΓΚΡΕΜΙΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΔΕΝ ΤΗΝ ΞΑΝΑΧΤΙΖΟΥΝ ΚΑΠΟΙΟΣ ΕΠΙΣΚΕΥΑΖΕΙ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΡΟΠΗΛΑΚΙΖΟΥΝ ΔΗΜΟΣΙΑ.ΕΙΔΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΠΕΤΑΝΙΟΥΣ ΝΑ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΥΝ ΑΠΟ ΝΑΥΑΓΙΑ ΕΞΑΙΤΙΑΣ ΤΩΝ ΣΚΙΣΜΕΝΩΝ ΠΑΝΙΩΝ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΤΟΛΜΟΥΣΑΝ ΝΑ ΤΑ ΜΠΑΛΩΣΟΥΝ,ΤΟΣΟ ΦΟΒΟΤΑΝ ΜΗΠΩΣ ΦΑΝΟΥΝ ΠΩΣ ΕΙΧΑΝ ΚΑΠΟΙΑ ΑΝΕΣΗ-ΚΑΡΠΟ ΤΗΣ ΦΙΛΕΡΓΙΑΣ ΤΟΥΣ.'


          ΑΥΤΟΙ  ΛΟΙΠΟΝ ΗΤΑΝ ΟΙ ΤΟΥΡΚΟΙ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΣΑΤΩΜΠΡΙΑΝ ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ  ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ  ..ΣΤΑΘΗΚΕ ΟΜΩΣ ΤΥΧΕΡΟΣ ΓΙΑΤΙ  ΕΖΗΣΕ ΝΑ ΔΕΙ ΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΣ ΕΘΝΟΥΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΣΥΝΤΡΙΜΜΙΑ  ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΑΠΟ ΕΝΑ ΒΑΡΒΑΡΟ ΑΤΕΧΝΟ ΑΠΑΙΔΕΥΤΟ ΛΑΟ....

     ΠΗΓΗ  .. ..ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΣΑΤΩΜΠΡΙΑΝ 'ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ' [1806]



                      Σατωμπριάν 1768-1848 – ( François-René de Chateaubriand –Σατωβριάνδος) 

Ο  Φρανσουά ντε Σατωμπριάν, γνωστός και σαν Σατωβριάνδος  ένθερμος φιλέλληνας, περιηγητής και συγγραφέας – υπηρέτησε ως διπλωμάτης και Πρέσβης της Γαλλίας σε διάφορες πρωτεύουσες της Ευρώπης, και χρημάτισε Υπουργός Εξωτερικών κατά την περίοδο 1823-1824. Υποστήριξε σθεναρά την Ελλάδα κατά την Επανάσταση του 1821.

Portrait of Francois Rene Vicomte de Chateaubriand, 1786.

Ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως αξιωματικός του γαλλικού στρατού και το 1791 ταξίδεψε στη Βόρειο Αμερική. Έναν χρόνο αργότερα, επέστρεψε στη Γαλλία για να καταταγεί στον στρατό των εξόριστων Γάλλων ευγενών και να υπερασπιστεί το βασιλικό καθεστώς. Ένας σοβαρός τραυματισμός τον ανάγκασε να καταφύγει στο Λονδίνο. Επέστρεψε στο Παρίσι τον Μάιο του 1800. Πολέμιος του Ναπολέοντα, κατά την Παλινόρθωση των Βουρβόνων υπηρέτησε ως πρέσβης της Γαλλίας σε διάφορες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενώ την περίοδο 1823-1824 διατέλεσε υπουργός Εξωτερικών. Στα γαλλικά γράμματα αναδείχτηκε με το έργο Αταλά ή Οι έρωτες δυο αγρίων στην έρημο (1800).

Ταξίδεψε στην Ελλάδα και στην Μέση Ανατολή (1806-1807), και το 1811 δημοσίευσε το βιβλίο του «Οδοιπορικό από το Παρίσι στην Ιερουσαλήμ», στο οποίο αναφέρεται εκτενώς και στην Ελλάδα της εποχής εκείνης, δίνοντας εξαίσιες περιγραφές της φυσικής ομορφιάς της, των παραμελημένων ιστορικών μνημείων που μαρτυρούσαν το μεγαλείο του ελληνικού πολιτισμού, αλλά και ρεαλιστικές εικόνες από τις απαίσιες συνθήκες ζωής των υπόδουλων Ελλήνων.

Ο Σατωβριάνδος ξεκινώντας για την Ελλάδα και τη Μέση Ανατολή και γυρίζοντας από κει μ’ ένα βιβλίο, καθιέρωσε σταθερά δύο μοντέρνους τύπους ζωής και δημιουργίας. Τον συγγραφέα που ταξιδεύει και το πεζογράφημα των λογοτεχνικών ταξιδιωτικών εντυπώσεων. Και το πρώτο μέρος του «Οδοιπορικού»του, που σχεδόν πιάνει και τον μισόν όγκο του βιβλίου, είναι θρεμμένο από την Ελλάδα του 1806.

Κι αν η αρχαία Ελλάδα, που με τόσο ρομαντικό πάθος την αναζήτησε ο Σατωβριάνδος στη Σπάρτη, την Ελευσίνα, το Άργος και την Αθήνα, ήταν ακόμα ολόκληρη σχεδόν θαμμένη κάτω από βαθιά στρώματα σκόνης που αγωνιζόταν από καιρό σε καιρό να τα ξεσκαλίσει μια πρωτόπειρη και ερασιτεχνική αρχαιολογία σποραδικών ξένων περιηγητών, η Ελλάδα η σύγχρονη του Σατωβριάνδου ήταν κι αυτή σα χαμένη, σαν αόρατη, σα να ήταν όλα τα έμψυχα όντα κάπου κρυμμένα και κουρνιασμένα, «γιατί τάσκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά».

Πέρα από το καλαισθητικό ή οποιοδήποτε άλλο, αυτό είναι το πρώτο αίσθημα που νιώθει ανατριχιάζοντας ο σημερινός Έλληνας αναγνώστης καθώς βυθίζεται στα πρώτα κεφάλαια του «Οδοιπορικού». Κι ασφαλώς πρόκειται για ένα αίσθημα που σήμερα δεν μπορεί τόσο έντονα να το νιώσει παρά μόνο ένας Έλληνας ή το πολύ πολύ ένας ξένος βαθύτατα φίλος της χώρας μας. Όμως το «Οδοιπορικό»φαίνεται πως την εποχή εκείνη – δηλαδή από το 1807 κι έπειτα -, κυρίως στους κύκλους των διανοουμένων, κέντρισε το ενδιαφέρον για την υπόδουλη Ελλάδα, τους έκαμε να συγκινηθούν γι αυτόν τον λαό των ανέλπιδων σχεδόν σκλάβων.

Και θα πρέπει κανείς να θαυμάσει τη συγγραφική δύναμη του Σατωβριάνδου, κυρίως αυτή τη γοργή «απορροφητικότητα» που είχε ταξιδεύοντας. Γιατί τασχετικά με την Ελλάδα κεφάλαια του «Οδοιπορικού» του μας δίνουν την εντύπωση πως ο ταξιδιώτης χριστιανός θα έμεινε πάρα πολύ καιρό στον τόπο μας, ενώ όλος αυτός ο τεράστιος για τις συγκοινωνιακές δυσκολίες της εποχής ταξιδιωτικός κύκλος άρχισε στο Παρίσι, όπου ο Σατωβριάνδος επέστρεψε στις 5 Ιουνίου 1807.

Οι κύριοι σταθμοί του ήταν Παρίσι, Μιλάνο, Βενετία, Μεθώνη, Τρίπολη, Μυστράς, Σπάρτη, ‘Αργος, Αθήνα, Σούνιο, Τζια, Χίος, Κωνσταντινούπολη, Σμύρνη, Ρόδος, Ιερουσαλήμ, Αλεξάνδρεια, Κάιρο, Καρχηδόνα, Κόρδοβα, Γρανάδα, Μαδρίτη. Απ’ όλο αυτό το χρονικό διάστημα κατανάλωσε μόνο πενήντα μέρες για την παραμονή του και τη διακίνησή του μέσα στον κυρίως ελληνικό χώρο – ας πούμε στον χώρο της Μεγάλης Ιδέας, που περιλαμβάνει την Πόλη, τη Σμύρνη και την Κύπρο. Αλλά οι διακινήσεις, επίπονες και αργές, με άλογα και μουλάρια που τριπόδιζαν σε δύσβατους και επισφαλείς δρόμους, με ιστιοφόρα που η ταχύτητά τους ήταν εξαρτημένη από τα καπρίτσια των ανέμων, έτρωγαν πιο πολύ καιρό από την παραμονή στα μέρη των ενδιαφερόντων του.

Για το περίφημο «Υπόμνημα περί της Ελλάδος» στο οποίο οφείλει άλλωστε και τον τίτλο του φιλέλληνα, ο Κυριάκος Αμανατίδης στα «Επίκαιρα και Επίμαχα», Νέος Κόσμος – ομογενειακή ενημέρωση – γράφει:

Στην δεύτερη παράγραφο του Υπομνήματος ο Σατωβριάνδος γράφει:Το Υπόμνημα του Σατωβριάνδου δυστυχώς δεν κυκλοφορεί σε μορφή βιβλίου. Στάθηκα τυχερός να το εντοπίσω στην ψηφιακή Βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κρήτης (κωδικός 122700), από όπου το εκτύπωσα. Είναι σε ελληνική μετάφραση από τα γαλλικά.

«Μήπως έμελλε ο αιώνας μας να δει πλήθη αγρίων ανθρώπων να καταπνίξουν τον αναγεννώμενο πολιτισμό στον τάφο ενός έθνους, το οποίο εξημέρωσε και εκπολίτισε την οικουμένη; Θα επιτρέψουν οι Χριστιανοί στους Τούρκους να σφάζουν ανεμπόδιστα τους Χριστιανούς; Και τα νόμιμα κράτη της Ευρώπης θα ανεχθούν χωρίς αγανάκτηση να δίνεται το ιερό όνομα της νομιμότητας σε ένα τυραννικό καθεστώς, το οποίο θα έκανε και αυτόν τον Τιβέριο να αισθάνεται ντροπή;».

Στην συνέχεια ο Σατωβριάνδος γράφει πως πρόθεσή του δεν είναι να αναφερθεί στην ιστορία του απελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων, γιατί όπως λέει επί αυτού είχαν γραφεί πολλά συγγράμματα. Εκείνο που επιδιώκει να κάνει με το Υπόμνημά του είναι να ανασκευάσει τα επιχειρήματα των μεγάλων δυνάμεων της Ευρώπης, για την εχθρική τους στάση έναντι του αγωνιζόμενου ελληνικού λαού.

Οι ακόλουθοι τέσσερις λόγοι, γράφει, προβάλλονται για να δικαιολογήσουν αυτήν την στάση των Ευρωπαίων:

1. Επειδή η Οθωμανική Αυτοκρατορία αναγνωρίσθηκε στη Συνέλευση της Βιέννης ως αναπόσπαστο μέρος της Ευρώπης.

2. Επειδή ο Σουλτάνος είναι νόμιμος κύριος των Ελλήνων, και ως εκ τούτου οι Έλληνες είναι αντάρτες.

3. Επειδή η παρέμβαση των Δυνάμεων θα μπορούσε να δημιουργήσει πολιτικές δυσκολίες.

4. Επειδή δεν συμφέρει να συσταθεί δημοκρατικό κράτος στην ανατολική Ευρώπη (εδώ εννοεί τα Βαλκάνια).

Ο Σατωβριάνδος, με τα δικά του επιχειρήματα, αναιρεί τους λόγους που πρόβαλαν οι Μεγάλες Δυνάμεις για τη μη παρέμβασή τους υπέρ της Ελλάδας.

Αναφορικά με τον πρώτο λόγο, ο Σατωβριάνδος αποδεικνύει το ανυπόστατο της αναγνώρισης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ως αναπόσπαστου μέρους της Ευρώπης. Για το ότι ο Σουλτάνος αναγνωρίζεται από τις μεγάλες Δυνάμεις ως νόμιμος κύριος των Ελλήνων, ο Σατωβριάνδος παρατηρεί πως ο Σουλτάνος «βασιλεύει επ’ ονόματι του Κορανίου και της μαχαίρας».

Επιπρόσθετα, ο Σατωβριάνδος αναφέρεται στο γεγονός ότι οι υπήκοοι του Σουλτάνου είναι Μωαμεθανοί. Οι Έλληνες, ως Χριστιανοί, ούτε νόμιμοι υπήκοοί του είναι, ούτε παράνομοι, μάλλον «σκύλοι γεννημένοι διά να αποθνήσκουν κάτω από την ράβδον των Μουσουλμάνων, ήτοι των αληθώς πιστών».

Πιο κάτω συνεχίζει ως ακολούθως:

«Αλλ’ αφού τέλος πάντων κρέμασαν τους ιερείς του (εννοεί του ελληνικού έθνους), μόλυναν τους ναούς του̇ αφού έσφαξαν, έκαψαν, έπνιξαν χιλιάδες Ελλήνων̇ αφού διαπόμπευσαν τις γυναίκες τους, άρπαξαν τα παιδιά τους και τα πούλησαν ως ανδράποδα στις αγορές της Ασίας, τότε πλέον όσον αίμα έμενε ακόμη στην καρδιά τόσων δυστυχισμένων κόχλασε μέσα τους, και οι μέχρι τότε σιδηροδέσμιοι δούλοι ξεσηκώθηκαν και έκαναν όπλα τα δεσμά τους.

Ο Έλληνας, ο οποίος μέχρι πρότινος δεν ήταν υπήκοος σύμφωνα με το αστικό δίκαιο, ζητάει τώρα την ελευθερία του στο όνομα του φυσικού δικαίου, και απέσεισε τον ζυγό χωρίς να γίνει αντάρτης, χωρίς να παραβιάσει κανέναν νόμιμο δεσμό, γιατί δεν είχε συμφωνηθεί κανένας δεσμός με τον δυνάστη».

Αναφερόμενος στον τρόπο με τον οποίο οι Μεγάλες Δυνάμεις ήταν σε θέση να εξασφαλίσουν την ανεξαρτησία της Ελλάδας, ο Σατωβριάνδος γράφει:

«Μια σταθερή, γενναία και αφιλοκερδής πολιτική μπορεί να θέσει τέρμα στις τόσες σφαγές, να δώσει ένα νέο έθνος στον κόσμο, και να επαναφέρει την Ελλάδα στην Οικουμένη».

Ο Σατωβριάνδος κλείνει ως ακολούθως το Υπόμνημά του:

«Αλλά οποιεσδήποτε και αν είναι οι πολιτικές αποφάσεις, ο αγώνας των Ελλήνων έχει καταστεί κοινός αγώνας όλων των εθνών. Φαίνεται πως τα αθάνατα ονόματα των Σπαρτιατών και των Αθηναίων κέρδισαν τη συμπάθεια όλου του κόσμου. Σε όλα τα μέρη της Ευρώπης έχουν συσταθεί Επιτροπές για τη βοήθεια των Ελλήνων, οι συμφορές και τα ανδραγαθήματα των οποίων έστρεψαν την προσοχή όλων στην ελευθερία τους….».

Τα αποσπάσματα που παρέθεσα από το «Υπόμνημα περί της Ελλάδος» του Σατωβριάνδου, ο οποίος έζησε τα γεγονότα που περιγράφει από κοντά, δεν αφήνουν περιθώριο για αμφιβολία, αλλά ούτε και για σκεπτικισμό, αναφορικά με τη γνησιότητα του φιλελληνικού κινήματος, αλλά και τη νομιμότητα της Ελληνικής Επανάστασης.

Το γεγονός ότι το Υπόμνημα γράφτηκε από έναν επιφανή Γάλλο, που ως Υπουργός εξωτερικών της Γαλλίας ήταν πλήρως εξοικειωμένος με την κατάσταση, όπως αυτή επικρατούσε κατά τη διάρκεια της Επανάστασης, δίνει στις θέσεις που προβάλλει μεγαλύτερη βαρύτητα.

Ο  Φρανσουά ντε Σατωμπριάν πέθανε στο Παρίσι το 1848.