Φθινοπωρινή ισημερία: Οι αρχαίες γιορτές, τα Μυστήρια και
τα έθιμα του Σεπτέμβρη (
)
Ο Σεπτέμβριος είναι ο ένατος μήνας του Γρηγοριανού
ημερολογίου και ο πρώτος του φθινοπώρου. Στο αρχαίο ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο
έβδομος (septem, εξ ου και το όνομά του), ωστόσο όταν μετακινήθηκε στο
ημερολόγιο, δεν άλλαξε όνομα.
Στην Αρχαία Ρώμη τον Σεπτέμβριο εορταζόταν ο Δίας και η
1η Σεπτεμβρίου ήταν κάτι σαν τη δική μας Πρωτοχρονιά. Την ονόμαζαν Indictio
(Ινδικτιώνα) που σημαίνει «κατανομή των φόρων». Μήπως και στα χρόνια μας ο
Σεπτέμβριος δεν είναι ο μήνας που πληρώνουμε την Εφορία;..
Επίσης, η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει την αρχή του
εκκλησιαστικού έτους την 1η Σεπτεμβρίου με τη λειτουργία της Ακολουθίας της
Ινδίκτου. Ακόμη, σε πολλά μέρη της Ελλάδας η 1η Σεπτεμβρίου θεωρείται Η Μέρα
του Χρονικογράφου: είναι η μέρα που ο Χάρος ανοίγει το τεφτέρι του και γράφει
μέσα τα ονόματα των ψυχών που θα πάρει στη διάρκεια του έτους -φόρος αίμαστος
ετούτος εδώ... Στην Κρήτη εκείνη η μέρα είναι αφιερωμένη στη Μαντική: βάζουν
ένα καρύδι στην ταράτσα αποβραδύς «να το δουν τα άστρα» και το πρωί της 1ης
Σεπτέμβρη το σπάνε. Αν είναι καθαρό και βγει ολόκληρο, η οικογένεια θα είναι
γερή όλο τον χρόνο.
Ο Ιωάννης Ασημακόπουλος γράφει για τον Σεπτέμβριο:
«Πρώτος μήνας του Φθινόπωρου ο Σεπτέμβριος, αλλά και Πρωτόμηνας του
εκκλησιαστικού χρόνου. Αρχή της Ινδίκτου, ήτοι του νέου εκκλησιαστικού έτους.
Είναι ο έβδομος μήνας στο μηνολόγιο των Ρωμαίων και αντίστοιχος προς τον Αττικό
Βοηδοδρομιώνα. Εκλαϊκευμένα ονοματίζεται Σεπτέβρης, Σεπτέμπρης ή Θεσέμπρης. Από
τις γιορτές που συναντάμε σ’
αυτόν ονοματίζεται Σταυρός, Σταυριάτης ή Αι Νικήτας. Αλλά
Τρυγητής και Βεντεμάς
(βένδεμα: ο τρύγος και κάθε συγκομιδή) λόγω του τρύγου ή
Σποριάρης λόγω της προετοιμασίας για τη σπορά.
»Στη συνείδηση των ανθρώπων της υπαίθρου είναι ο μήνας
του τρύγου, που του δίνει χαρά το ξεφάντωμα στ’ αμπέλια. Που του δίνουν γεύση
τα μουστόγλυκα, οι μουσταλευριές, τα μουστοκούλουρα και οι μουστολαμπάδες από
μουστόμελο (πετιμέζι) και καρύδια. Που του δίνουν άρωμα τα ώριμα φρούτα, και
χρώματα τα φύλα που σιγά - σιγά κιτρινίζουν για να πέσουν.
»Όμως στην ψυχή όλων μας ο Σεπτέμβρης, συνδέεται με το
πρώτο καρδιοχτύπι από το πρώτο κουδούνισμα ή τη δασκαλοκαμπάνα παλιότερα, της
πρώτης ημέρας μας στο σχολείο…».
Η ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΗ ΙΣΗΜΕΡΙΑ, Η ΟΡΦΙΚΗ ΚΟΣΜΟΘΕΩΡΗΣΗ ΚΑΙ ΟΙ
ΑΡΧΑΙΕΣ ΓΙΟΡΤΕΣ Μάρτης και Σεπτέμβρης, ίσα τα μεσάνυχτα, λέει ο λαός μας αφού
τον Μάρτιο έχουμε την εαρινή ισημερία και τον Σεπτέμβρη τη φθινοπωρινή. Την
Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου ο ήλιος μπαίνει στη μοίρα του Ζυγού και θα έχουμε ίση
μέρα και ίση νύχτα.
Φθινοπωρινό Ισημερινό Σημείο ονομάζουμε το σημείο στο
οποίο βρίσκεται ο Ήλιος κατά την Φθινοπωρινή Ισημερία. Είναι σημείο τομής
Ισημερινού και εκλειπτικής, όπου προβάλλεται ο Ήλιος.
Στις εξελιγμένες πολιτισμικά κοινωνίες, οι τελετές
παρουσίαζαν σημάδια έντονου ορθολογισμού σε αντίθεση με τις σεληνιακές –
νομαδικές κοινότητες όπου ο μεσσιανισμός επέβαλε τον αυτοκράτορα – δυνάστη γιο
Ηλίου, που ενσάρκωνε τη ζωοδόχο Ηλιακή ιδιότητα.
Ενδεικτική είναι η Ορφική Κοσμοθέαση που τιμούσε την
έννοια «Ήφαιστος» την 10η Φθίνοντος μηνός Βοηδρομιώνος (21η Σεπτεμβρίου).
Γνώριζαν πως η νύχτα μεγάλωνε και ο χειμώνας ερχόταν. Άρα χρειάζονταν το
τεχνητό φώς και τη θέρμη της Φωτιάς την οποία συμβόλιζε ο Ήφαιστος. Όλα αυτά
επιτυγχάνοντο με την ανάλογη τεχνολογία, ένα από τα χαρακτηριστικά του Θεού.
Αξίζει να διαβάσουμε τον Ορφικό ύμνο:
Περισσότερα ... (
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου