Ευκαιρίες και προκλήσεις για τις τράπεζες το 2023

FacebookTwitterLinkedIn

 
 
 
 

Της Βάσως Αγγελέτου

Ακόμα υψηλότερα θέτουν τον πήχη της κερδοφορίας οι ελληνικές τράπεζες για το 2023, σε συνέχεια των ισχυρών αποτελεσμάτων που κατέγραψαν το 2022 και σε πείσμα των γεωπολιτικών και μακροοικονομικών αβεβαιοτήτων που κυριάρχησαν στην ευρωπαϊκή και διεθνή οικονομική σκηνή.

Ο κύριος μοχλός ενίσχυσης των οργανικών μεγεθών για τα πιστωτικά ιδρύματα είναι η ραγδαία αύξηση των επιτοκίων, που ήδη έχει αγγίξει τις 300 μονάδες βάσης από τον περασμένο Ιούλιο και αναμένεται να ενισχυθεί κατά επιπλέον 50 μονάδες βάσης στις 16 Μαρτίου, σύμφωνα με τις εξαγγελίες των μελών του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Υπογραμμίζουν δε τα κορυφαία στελέχη ότι η αύξηση του Μαρτίου δεν θα είναι η τελευταία, γεγονός που ενισχύει τα περιθώρια των τραπεζών για ακόμα μεγαλύτερα έσοδα από τόκους και προμήθειες (ΝΙΙ).

Σημαντικές είναι, ωστόσο, οι επιδόσεις του κλάδου και σε επίπεδο κεφαλαιακής ενίσχυσης. Παρότι τα εποπτικά κεφαλαιακά κριτήρια καλύπτονται με μικρότερη ή μεγαλύτερη άνεση από τις συστημικές τράπεζες της χώρας, μέσα από ενέργειες όπως πωλήσεις θυγατρικών στο εξωτερικό και σύνθετες τιτλοποιήσεις αναμένεται να συνεισφέρουν ακόμα περισσότερα κεφάλαια το τρέχον έτος.

Σημειώνεται ότι έως σήμερα έχουν ανακοινώσει ετήσια οικονομικά αποτελέσματα για το 2022 η Τράπεζα Πειραιώς και η Eurobank, ενώ η Εθνική Τράπεζα θα ανακοινώσει στις 14 Μαρτίου και η Alpha Bank στις 15 Μαρτίου.

Οι ευκαιρίες του 2023

Σημαντικές στρατηγικές ευκαιρίες φαίνεται πως επιφυλάσσει το τρέχον έτος για τον χρηματοπιστωτικό κλάδο, παράλληλα με την αναμενόμενη περαιτέρω βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών και τη συνεχιζόμενη εξυγίανση των πιστωτικών ιδρυμάτων. Στις κυριότερες εξ αυτών περιλαμβάνεται η αποεπένδυση του Δημοσίου μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, καθώς επιστροφή σε τροχιά επενδύσεων μέσω M&A σε αγορές του εξωτερικού.

- Αποεπένδυση του ΤΧΣ: Τον Ιανουάριο το Ταμείο ανακοίνωσε τη Στρατηγική Αποεπένδυσης από τις τέσσερις συστημικές τράπεζες, η οποία ωστόσο αναμένεται να τεθεί ουσιαστικά σε εφαρμογή μετά τις εθνικές εκλογές εντός της άνοιξης. Η Eurobank ανακοίνωσε, μάλιστα, την Πέμπτη την πρόθεσή της να προχωρήσει σε επαναγορά του μεριδίου 1,4% που κατέχει το ΤΧΣ στο μετοχικό της κεφάλαιο στο πλαίσιο της στρατηγικής της για επιβράβευση των μετόχων της. Όπως ανέφερε ο κ. Καραβίας, ήδη έχει κατατεθεί η σχετική πρόταση προς έγκριση στον Επόπτη (SSM), εντός του καλοκαιριού αναμένεται η έγκρισή της από τη γενική συνέλευση και το δεύτερο εξάμηνο του έτους η διοίκηση θα καταθέσει επίσημη πρόταση επαναγοράς στο ΤΧΣ.

Για τις υπόλοιπες τράπεζες, όπου τα ποσοστά του ΤΧΣ είναι πολύ υψηλότερα −40% στην ΕΤΕ, 27% στην Πειραιώς και 9% στην Alpha− οι εξελίξεις αναμένονται με ακόμα μεγαλύτερη αγωνία από τις διοικήσεις. Η στρατηγική, ωστόσο, αναμένεται να ξεδιπλωθεί σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα σε ευθυγράμμιση με τις συνθήκες στην αγορά, ώστε να εξασφαλιστεί το μέγιστο όφελος για το Δημόσιο και ταυτόχρονα η μέγιστη ομαλή μετάβαση για καθένα από τα πιστωτικά ιδρύματα.

- Εξαγορές και επενδύσεις: Με το βλέμμα στραμμένο στο εξωτερικό βρίσκονται οι ελληνικές τράπεζες έπειτα από πολλά χρόνια συρρίκνωσης και αποεπένδυσης εξαιτίας της δεκαετούς οικονομικής κρίσης αλλά και της διεθνούς αβεβαιότητας λόγω της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Το Business Plan της Eurobank προβλέπει ενίσχυση της παρουσίας της στις αγορές της Βουλγαρίας και της Κύπρου για λόγους διαφοροποίησης του χαρτοφυλακίου της αλλά και αξιοποίησης των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης στις εν λόγω αγορές.

Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του "Κ", και η Εθνική Τράπεζα εξετάζει ευκαιρίες επενδύσεων τόσο σε ξένες αγορές −πιθανότατα στα Βαλκάνια− όσο και κινήσεις με στόχο την ψηφιοποίηση της τράπεζας μέσω εξαγορών fintechs. Ανάλογες κινήσεις έχει εξαγγείλει και η Τράπεζα Πειραιώς μέσω της δημιουργίας ψηφιακής τράπεζας σε συνεργασία με την ελληνική Natech, η οποία μάλιστα αναμένει την αδειοδήτησή της από την Τράπεζα της Ελλάδος προκειμένου να ξεκινήσει τη λειτουργία της εντός του έτους. Στόχος της "Snappi" είναι να αναπτύξει τη δραστηριότητά της σε δύο άξονες − την υπηρεσία Buy Now Pay Later, καθώς και να αναπτύξει τη στρατηγική "baking as a business" εντός και εκτός συνόρων.

- Ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας: Εντός του δεύτερου εξαμήνου του 2023 "βλέπει" η Eurobank την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας από την Ελλάδα, η οποία αναμένεται να δώσει μεγάλη "ανάσα" και στον κλάδο. Όπως ανέφερε ο κ. Καραβίας, η θετική επίδραση στον κλάδο θα είναι διπλή. Αφενός θα μειωθεί το κόστος των εκδόσεων MREL που προγραμματίζουν τα ιδρύματα για το επόμενο έτος και αφετέρου θα υπάρξει σημαντικό όφελος από τα κρατικά ομόλογα στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών.

- Ενίσχυση της κερδοφορίας: Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που δημοσιοποίησε η Eurobank κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων για τη χρήση του 2022, τα οργανικά της κέρδη αναμένεται να εκτιναχθούν στο 1,1 δισ. ευρώ το 2023, από 885 εκατ. ευρώ που ήταν το προηγούμενο έτος, καταγράφοντας άνοδο 83,5%. Σε βάθος τριετίας, το επιχειρησιακό της σχέδιο προβλέπει διατήρηση των οργανικών κερδών στα επίπεδα των 1,2 δισ. ευρώ.

Ενδεικτική της τροχιάς ενίσχυσης των λειτουργικών αποτελεσμάτων του κλάδου είναι, επίσης, η εκτίναξη των εξομαλυμένων λειτουργικών κερδών της Τράπεζας Πειραιώς στα 577 εκατ. ευρώ το 2022, από 190 εκατ. ευρώ το 2021. Για το 2023 η τράπεζα εκτιμά περαιτέρω αύξηση των κερδών ανά μετοχή άνω των 0,45 ευρώ ανά μετοχή, από 0,43 ευρώ το 2022 και 0,13 ευρώ το 2021.

Οι προκλήσεις του 2023

- Αύξηση κόκκινων δανείων: Στον αντίποδα της καλπάζουσας αύξησης των επιτοκίων βρίσκεται ο κίνδυνος νέου κύματος μη εξυπηρετούμενων δανείων − ο οποίος, ωστόσο, θεωρείται διαχειρίσιμος για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Για τη χρήση του 2023 η Eurobank υιοθετεί την απαισιόδοξη εκτίμηση ότι θα προκύψουν νέες ροές NPEs ύψους 400 εκατ. ευρώ στο δυσμενές σενάριο της αύξησης των ευρωπαϊκών επιτοκίων στο 4%. Ωστόσο, ο δείκτης NPEs αναμένεται να παραμείνει σταθερός στο 5,2% και για το τρέχον έτος χάρη στην πιστωτική επέκταση και την οργανική αύξηση των εισροών μέσω θεραπείας των NPEs.

- Συμπίεση των spreads: Μια επιπρόσθετη πρόκληση είναι ότι αναμένεται συμπίεση των περιθωρίων κέρδους (spreads) των τραπεζών τα επόμενα έτη λόγω της ενίσχυσης του ανταγωνισμού στην αγορά − ιδίως στις χορηγήσεις μεγάλων εταιρειών, καθώς και της υποχώρησης της ζήτησης για δάνεια παράλληλα με τη συνεχιζόμενη αύξηση των επιτοκίων. Ενδεικτικά, η Eurobank προβλέπει υποχώρηση των spreads στα εξυπηρετούμενα δάνεια στις 295 μονάδες βάσης το 2023 από 322 το 2022, ενώ το 2025 εκτιμά ότι θα μειωθούν περαιτέρω στο 290.

- Αύξηση κόστους καταθέσεων: Αντιθέτως, ανοδικά αναμένεται να κινηθεί το κόστος των καταθέσεων για τις τράπεζες, καθώς οι αποταμιευτές εκτιμάται ότι θα στραφούν μαζικά στις προθεσμιακές καταθέσεις, όπου ήδη παρατηρείται κάποια άνοδος στα επιτόκια και η οποία θα διευρυνθεί περαιτέρω το επόμενο διάστημα. Συγκεκριμένα, για το 2023 αναμένεται αύξηση 65% των προθεσμιακών καταθέσεων και το 2025 περαιτέρω άνοδος 75%. Ως ποσοστό επί των συνολικών καταθέσεων, οι προθεσμιακές αναμένεται να "σκαρφαλώσουν" στο 40% φέτος από 22% το 2022, ενώ στο τέλος της τριετίας εκτιμάται ότι θα κυμαίνονται στο 60%.

Στις εκτιμήσεις της για το 2023, η Eurobank "βλέπει" αύξηση του κόστους αυτού κατά 75-80 εκατ. ευρώ. Επίσης, αναμένεται αύξηση του spread συνολικά για τις καταθέσεις στις 155 μονάδες βάσης το 2023, από 12 μ.β. το 2022, ενώ το 2025 θα αποκλιμακωθεί στις 110 μ.β. Ειδικά για τις προθεσμιακές καταθέσεις, αναμένεται αύξηση στις 90 μ.β. το τρέχον έτος (από -9 μ.β. πέρυσι) και υποχώρηση στις 60 μ.β. το 2025.

Eurobank: Καθαρά κέρδη 1,33 δισ. ευρώ το 2022

Ισχυρές οικονομικές επιδόσεις κατέγραψε τη χρήση του 2022 η Eurobank, με τα καθαρά κέρδη να εκτοξεύονται κατά 63,6%, στα 1,33 δισ. ευρώ. Βασικός μοχλός ενίσχυσης της κερδοφορίας ήταν η αύξηση των επιτοκίων σε συνδυασμό με την αύξηση των οργανικών χορηγήσεων κατά 3,3 δισ. ευρώ.

Σημαντική ήταν και η ενίσχυση των εποπτικών κεφαλαίων κατά 300 μονάδες βάσης, ενώ ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (ΝΡΕ) μειώθηκε περαιτέρω στο 5,2%. "Ένα τραπεζικό σύστημα θωρακισμένο κεφαλαιακά και απαλλαγμένο από το βάρος των μη εξυπηρετούμενων δανείων αποτελεί προϋπόθεση ώστε η ελληνική οικονομία να ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα σύντομα", σημείωσε χαρακτηριστικά ο CEO.

Για την επόμενη τριετία η τράπεζα στοχεύει σε απόδοση κεφαλαίων ύψους 12%-13% μέσω της επέκτασης των εργασιών οργανικά και της αξιοποίησης ευκαιριών για ανάπτυξη εκτός συνόρων. "Οι στόχοι μας βασίζονται στο διαφοροποιημένο επιχειρηματικό μας μοντέλο, όπου το ένα τρίτο των βασικών εσόδων προέρχεται από τις δραστηριότητες στη Βουλγαρία και την Κύπρο", δήλωσε ο κ. Καραβίας.

Σημείωσε δε ότι στο επίκεντρο της στρατηγικής των επόμενων ετών περιλαμβάνεται η επιβράβευση των μετόχων μέσω της επαναγοράς του μεριδίου 1,4% που κατέχει το ΤΧΣ με κατάθεση επίσημης πρότασης το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Ήδη, αποκάλυψε ο CEO, η τράπεζα έχει καταθέσει σχετική πρόταση προς έγκριση στον Επόπτη. Επιπλέον, σχεδιάζονται πρόσθετες πρωτοβουλίες share buybacks, καθώς και διανομή τουλάχιστον του 25% των ετήσιων κερδών, με τη μορφή μερίσματος ή και επαναγοράς ιδίων μετοχών, ξεκινώντας από τη χρήση του 2023.

"Συνολικά, είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι που έχουμε ξεπεράσει τους στόχους μας για σειρά ετών. Ο ισχυρός ισολογισμός και το δοκιμασμένο επιχειρηματικό μοντέλο μάς επιτρέπουν να αξιοποιήσουμε τις ευκαιρίες που παρέχουν οι αναπτυξιακές προοπτικές στην περιοχή μας, να στηρίξουμε την ανάπτυξη μιας οικονομίας χωρίς διακρίσεις, να επιτύχουμε διατηρήσιμες αποδόσεις και να ανταμείψουμε τους μετόχους μας τα επόμενα χρόνια", κατέληξε ο κ. Καραβίας.

Τράπεζα Πειραιώς: Καθαρά κέρδη 899 εκατ. ευρώ το 2022

Έτος-ορόσημο για την τράπεζα χαρακτήρισε το προηγούμενο έτος ο CEO, Χρήστος Μεγάλου, επισημαίνοντας τη συνεχιζόμενη εξυγίανση του ισολογισμού, την ενίσχυση των οικονομικών μεγεθών και την ανάδειξη της εμπορικής αξίας του οργανισμού.

To 2022 η Πειραιώς παρήγαγε 0,42 ευρώ εξομαλυμένα κέρδη ανά μετοχή μέσω της αύξησης των επιχειρηματικών δανείων, λαμβάνοντας υπόψη τους αναλαμβανόμενους κινδύνους, επιδεικνύοντας πειθαρχία στη διαχείριση του λειτουργικού κόστους και επιταχύνοντας την ενίσχυση των κεφαλαίων. Το χαρτοφυλάκιο εξυπηρετούμενων δανείων του ομίλου αυξήθηκε κατά 2,7 δισ. ευρώ το 2022, με καθαρή πιστωτική επέκταση 550 εκατ. στο τέταρτο τρίμηνο του έτους.

Ταυτόχρονα, το χαρτοφυλάκιο μη εξυπηρετούμενων δανείων συνεχίζει την αποκλιμάκωσή του, καταλήγοντας σε δείκτη NPE χαμηλότερο του 7% στο τέλος του 2022, από 13% έναν χρόνο πριν. "Οι πρωτοβουλίες μας για τον περιορισμό του κόστους συνεχίστηκαν με αμείωτο ρυθμό το 2022, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις, και απέδωσαν εντυπωσιακή μείωση των γενικών και διοικητικών εξόδων κατά 11% σε ετήσια βάση και μείωση 5% των συνολικών λειτουργικών εξόδων", υπογράμμισε ο κ. Μεγάλου.

Στα τέλη Ιανουαρίου 2023 η Τράπεζα Πειραιώς δημοσιοποίησε τους νέους χρηματοοικονομικούς της στόχους για το τρέχον έτος. Τα κύρια σημεία περιλαμβάνουν τηνεπίτευξη βιώσιμης απόδοσης ενσώματων ιδίων κεφαλαίων 10%, την περαιτέρω ενίσχυση του συνολικού κεφαλαίου σε επίπεδο υψηλότερο του 17,3% και την καθαρή πιστωτική επέκταση επιπέδου 1,7 δισ. ευρώ. "Συνεχίζουμε να ανεβάζουμε τον πήχη των επιδιώξεών μας και παραμένουμε προσηλωμένοι στη δημιουργία αξίας προς όφελος των μετόχων, των πελατών και των εργαζομένων μας", κατάληξε ο CEO της Πειραιώς.u want to convert into a text editor, then switch to HTML, view to generate the code.